آنژیوگرافی قلب چیست؟ تشخیص دقیق گرفتگی عروق کرونر

بیماری‌های قلبی از جمله شایع‌ترین علل مرگ‌ومیر در جهان هستند. تشخیص به‌موقع و دقیق تنگی یا انسداد عروق قلب می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد. آنژیوگرافی قلب (Coronary Angiography) دقیق‌ترین روش تصویربرداری از عروق کرونر است که به پزشکان اجازه می‌دهد محل، شدت و وسعت گرفتگی را مشاهده کرده و تصمیم‌گیری مناسب برای درمان (دارویی، آنژیوپلاستی یا جراحی) انجام دهند. دکتر مجید فرجی با تجربه در آنژیوگرافی قلب، به عنوان بهترین دکتر آنژیوگرافی تفسیر دقیق نتایج و انتخاب بهترین روش درمان را برای بیماران انجام می‌دهند.

دکتر مجید فرجی (فوق تخصص قلب و عروق | فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی)
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید:     ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰   -   ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱

✅  یا به‌صورت آنلاین نوبت رزرو کنید:   [رزرو آنلاین نوبت]

درمان قطعی پروستات بدون عمل جراحی (آمبولیزاسیون پروستات)  |  درمان گرفتگی رگ بدون عمل جراحی (روتابلاتور) | درمان قطعی واریس بدون عمل جراحی
 

کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائه‌دهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل درمان پروستات بدون جراحی، درمان واریس بدون جراحی، آنژیوگرافی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم

آنژیوگرافی قلب چیست؟

یکی از سوالات متداول بیماران این است که آنژیو قلب چیست؟ یا به زبان علمی‌تر، آنژیوگرافی قلب چیست؟ در واقع، آنژیوگرافی قلب یک روش تصویربرداری تشخیصی دقیق است که به پزشک اجازه می‌دهد وضعیت عروق کرونر (رگ‌های خون‌رسان به عضله قلب) را به وضوح مشاهده کند. بسیاری از افراد به اشتباه از عبارات کوتاه‌تری مثل انژیو قلب استفاده می‌کنند، اما همه این اصطلاحات به یک فرآیند واحد اشاره دارند که در آن مسیر جریان خون در قلب بررسی می‌شود. آنژیوگرافی روشی تصویربرداری با استفاده از اشعه ایکس و ماده حاجب است که در آن، مسیر و وضعیت عروق خون‌رسان به قلب (عروق کرونر) بررسی می‌شود.

آنژیوگرافی قلب برای بررسی تنگی یا انسداد عروق خونی قلب انجام می‌شود.

در آنژیوگرافی، یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر (کاتتر) وارد یکی از عروق بزرگ بدن (معمولاً از کشاله ران یا مچ دست) شده و به سمت قلب هدایت می‌شود. سپس ماده حاجب به داخل عروق تزریق شده و تصاویر آن‌ها با استفاده از فلوروسکوپی ثبت می‌شود.

چرا پزشک این تست را تجویز می‌کند؟

اگر می‌خواهید بدانید آنژیو قلب برای چیست؟ باید گفت این کار زمانی انجام می‌شود که علائمی نظیر درد قفسه سینه (آنژین)، تنگی نفس مداوم یا تغییرات غیرعادی در نوار قلب بیمار مشاهده شود. در واقع هدف از آنژیوگرافی چیست؟ هدف اصلی، شناسایی دقیق محل، تعداد و میزان گرفتگی عروق قلب است تا پزشک بتواند بهترین مسیر درمان (دارویی، بالون زدن یا جراحی قلب باز) را انتخاب کند. به همین دلیل، بررسی دقیق علت علائم، اصلی‌ترین دلیل آنژیو قلب به شمار می‌رود.

هدف از انجام آنژیوگرافی قلب

آنژیوگرافی اغلب برای تشخیص بیماری عروق کرونر انجام می‌شود. مهم‌ترین کاربردهای آن:

• تشخیص تنگی یا انسداد عروق کرونر
• تعیین محل دقیق گرفتگی‌ها
• تصمیم‌گیری برای انجام آنژیوپلاستی، استنت یا جراحی بای‌پس
• بررسی عروق قلب بعد از سکته قلبی
• ارزیابی عملکرد پیوندهای کرونری (بعد از CABG)

چه کسانی نیاز به آنژیوگرافی قلب دارند؟

پزشک ممکن است آنژیوگرافی را در شرایط زیر توصیه کند:

• درد قفسه سینه مکرر یا غیرقابل توضیح
• نتایج غیرطبیعی تست ورزش یا اسکن هسته‌ای
• سابقه سکته قلبی یا آنژین ناپایدار
• کاهش شدید ظرفیت ورزشی
• تشخیص یا پیگیری بیماری عروق کرونر
• بررسی عملکرد پیوندهای کرونری بعد از جراحی

مراحل انجام کار؛ آنژیوگرافی قلب چگونه است؟

برای بسیاری از بیماران این سوال مطرح است که آنژیوگرافی قلب چگونه است؟ و آیا نیاز به بیهوشی دارد؟ در پاسخ باید گفت مراحل آنژیوگرافی معمولاً تحت بی‌حسی موضعی (برای آنژیوگرافی از طریق کشاله ران یا مچ دست) انجام می‌شود. پزشک یک لوله توخالی و بسیار باریک به نام کاتتر را وارد شریان کرده و ماده حاجب را تزریق می‌کند. هم‌زمان با حرکت این ماده، تصاویر آنژیوگرافی قلب به کمک دستگاه اشعه ایکس روی مانیتور ثبت می‌شود تا پزشک بتواند هرگونه تنگی یا انسداد را به صورت زنده رصد کند.

مراحل انجام آنژیوگرافی قلب

1. آمادگی اولیه قبل از آنژیوگرافی: بیمار باید ناشتا باشد (معمولاً ۶ تا ۸ ساعت قبل).
2. بی‌حسی موضعی: در ناحیه کشاله ران یا مچ دست.
3. ورود کاتتر: لوله نازک از طریق شریان وارد بدن شده و به سمت عروق کرونر هدایت می‌شود.
4. تزریق ماده حاجب: این ماده باعث دیده شدن دقیق رگ‌ها در تصاویر اشعه ایکس می‌شود.
5. تصویربرداری: تصاویر پی‌درپی و واضح از مسیر خون‌رسانی قلب ثبت می‌شود.
6. پایان: کاتتر خارج شده و محل ورود با فشار یا دستگاه مخصوص بسته می‌شود.

آنژیوگرافی از طریق مچ دست یا کشاله ران؟

دو مسیر رایج برای انجام آنژیوگرافی:

انواع آنژیوگرافی و روش‌های درمانی هم‌زمان

آنژیو تشخیصی قلب چیست؟

به طور کلی، این پروسه به دو فاز آنژیوگرافی تشخیصی و درمانی تقسیم می‌شود. در فاز اول، آنژیو تشخیصی قلب چیست؟ این روش صرفاً جنبه شناسایی دارد؛ یعنی پزشک فقط رگ‌ها را بررسی و عکس‌برداری می‌کند تا متوجه شود آیا گرفتگی وجود دارد یا خیر. اگر در این مرحله گرفتگی شدیدی مشاهده نشود، کار خاتمه می‌یابد.

درمان گرفتگی با آنژیوگرافی PCI

اما اگر پزشک در حین تشخیص متوجه انسداد شدید شود، ممکن است بلافاصله اقدام به باز کردن رگ کند. این فرآیند درمانی که شامل قرار دادن بالون و استنت (فنر) در رگ است، آنژیوگرافی PCI (مداخله عروقی از راه پوست) نامیده می‌شود. بنابراین، عمل انژیو قلب می‌تواند هم‌زمان هم نقش تشخیص‌دهنده و هم نقش درمان‌کننده را ایفا کند.

مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی

پس از آنژیوگرافی، توصیه‌های زیر برای بهبودی بهتر است:

• استراحت مطلق تا چند ساعت
• نوشیدن مایعات زیاد برای دفع ماده حاجب
• پرهیز از فعالیت شدید تا ۲۴ الی ۴۸ ساعت
• بررسی محل ورود کاتتر از نظر خونریزی یا کبودی
• مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک

بعد از آنژیوگرافی چی بخوریم؟

بعد از آنژیوگرافی بهتر می‌باشد غذاهای سبک و سالم مصرف شود تا فشار روی قلب و کلیه‌ها کم باشد. مصرف آب کافی و نوشیدنی‌های بدون کافئین به بازگشت انرژی کمک می‌کند. غذاهای چرب، سنگین یا خیلی پرنمک می‌توانند باعث افزایش فشار خون و مشکلات گوارشی شوند، پس بهتر است در چند روز اول اجتناب شوند. وعده‌های کوچک و منظم توصیه می‌شود و می‌توانید از میوه، سبزیجات و پروتئین سبک مثل مرغ یا ماهی استفاده کنید. رعایت این نکات به بهبود سریع‌تر و کاهش عوارض بعد از آنژیوگرافی کمک می‌کند.

مزایای آنژیوگرافی

• دقیق‌ترین روش بررسی گرفتگی عروق
• امکان مشاهده مستقیم محل تنگی
• راهنمای درمان بعدی (استنت یا جراحی)
• تشخیص سکته‌های بدون علامت
• کمک به نجات جان در شرایط اورژانس

علت سرفه بعد از آنژیوگرافی

سرفه بعد از آنژیوگرافی معمولاً خفیف و موقت بوده و در بسیاری از موارد به دلیل داروهای رقیق‌کننده خون یا آرام‌بخش مصرف شده رخ می‌دهد. گاهی تحریک جزئی ریه‌ها یا حساسیت به کنتراست مورد استفاده در تصویربرداری می‌تواند باعث سرفه شود. اگر سرفه شدید یا همراه با تنگی نفس باشد، باید حتماً پزشک را مطلع کنید. معمولاً این مشکل کوتاه‌مدت می‌باشد و با رعایت مراقبت‌های بعد از آنژیوگرافی برطرف می‌شود. پیگیری دقیق علائم به پیشگیری از مشکلات جدی کمک می‌کند.

علت بی حالی بعد از آنژیو قلب

بی حالی یا احساس خستگی پس از آنژیوگرافی یکی از شایع‌ترین عوارض موقت می‌باشد. این حالت می‌تواند ناشی از اثر داروهای آرام‌بخش، بی‌حسی موضعی یا کاهش موقت حجم خون باشد. استراحت کافی، نوشیدن مایعات و تغذیه سبک به بهبود سریع‌تر کمک می‌کند. معمولاً بی حالی چند ساعت تا یک روز طول می‌کشد و با رعایت مراقبت‌های ساده بهبود می‌یابد. اگر بی حالی طولانی یا شدید باشد، پزشک باید آن را بررسی کند.

هزینه آنژیوگرافی

هزینه آنژیوگرافی بستگی به نوع بیمارستان (دولتی یا خصوصی)، تجهیزات، مسیر دسترسی (مچ یا کشاله ران)، وضعیت اورژانسی یا غیراورژانسی دارد. در بسیاری از بیمه‌ها این خدمت تحت پوشش قرار دارد.

تفسیر آنژیوگرافی قلب

تفسیر آنژیوگرافی قلب توسط متخصص قلب و عروق انجام می‌شود و شامل بررسی دقیق رگ‌های کرونری، میزان تنگی‌ها، محل و طول پلاک‌های آترواسکلروتیک و جریان خون داخل عروق می‌باشد. پزشک با تحلیل تصاویر و اندازه‌گیری درصد انسداد تصمیم می‌گیرد که آیا درمان دارویی، اصلاح سبک زندگی یا مداخلات تهاجمی مانند آنژیوپلاستی و استنت‌گذاری لازم است. علاوه بر تشخیص تنگی، آنژیوگرافی می‌تواند وجود آنوریسم، ناهنجاری‌های مادرزادی عروق یا مشکلات عملکردی رگ‌ها را نیز نشان دهد. گزارش نهایی شامل تصاویر رادیولوژیک، توضیحات متخصص و توصیه‌های درمانی است تا برنامه درمانی دقیق و شخصی‌سازی شده برای بیمار طراحی شود.

اصطلاحات تخصصی و تفسیر برگه آنژیوگرافی

پس از پایان پروسه، برگه‌ای تحت عنوان گزارش یا تفسیر آنژیوگرافی قلب به بیمار تحویل داده می‌شود که حاوی اصطلاحات پزشکی تخصصی است. در ادامه به مهم‌ترین این اصطلاحات می‌پردازیم:

• معنی SVD در آنژیوگرافی: این عبارت مخفف Single Vessel Disease است و نشان می‌دهد که تنها یکی از سه رگ اصلی قلب دچار گرفتگی یا انسداد شده است.
• NECA در آنژیوگرافی چیست؟ این اصطلاح معمولاً مخفف No Evidence of Coronary Artery disease یا عبارات مشابه در گزارش‌های بالینی است و نشان می‌دهد که هیچ شواهد یا نشانه جدی از بیماری عروق کرونر در بخش‌های بررسی‌شده دیده نشده است.
• MFU در آنژیوگرافی چیست؟ این عبارت مخفف Medical Follow-Up است؛ به این معنی که میزان گرفتگی رگ‌های بیمار در حدی نیست که نیاز به فنر یا جراحی داشته باشد و بیمار باید تحت درمان دارویی و پیگیری‌های منظم پزشکی قرار بگیرد.

عوارض احتمالی آنژیوگرافی

اگرچه آنژیوگرافی یک روش ایمن است، اما مانند هر اقدام پزشکی، ممکن است عوارض نادری داشته باشد:

• خونریزی در محل ورود کاتتر
• واکنش آلرژیک به ماده حاجب
• آسیب به عروق
• آریتمی قلبی
• در موارد نادر: سکته قلبی یا مغزی (بسیار نادر)

برای عیادت بیمار آنژیو چی ببریم؟

یکی از دغدغه‌های رایج اطرافیان بیمار، دوران نقاهت اوست. اگر به این فکر می‌کنید که برای عیادت بیمار آنژیو چی ببریم؟ بهتر است از بردن کمپوت‌های صنعتی بسیار شیرین یا خوراکی‌های چرب و شور خودداری کنید، زیرا این بیماران باید رژیم غذایی دوستدار قلب (کم‌نمک و کم‌چربی) را شروع کنند. بهترین گزینه‌ها عبارتند از:

• میوه‌های تازه و کم‌قند (مانند سیب یا به)
• آجیل‌های خام و بدون نمک (به مقدار بسیار کم)
• کتاب‌های سبک یا سرگرمی‌های آرامش‌بخش برای دوران استراحت در منزل

جمع‌بندی

آنژیوگرافی قلب، روشی مؤثر و دقیق برای تشخیص گرفتگی عروق کرونر است که با استفاده از کاتتر و تصویربرداری با اشعه ایکس انجام می‌شود. این روش، به پزشک امکان می‌دهد تصمیم بگیرد که آیا بیمار نیاز به درمان دارویی، استنت‌گذاری یا جراحی دارد یا خیر. انجام آنژیوگرافی در زمان مناسب می‌تواند از بروز حمله قلبی و آسیب‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری کند.

دکتر مجید فرجی (فوق تخصص قلب و عروق | فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی)
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید:     ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰   -   ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱

✅  یا به‌صورت آنلاین نوبت رزرو کنید:   [رزرو آنلاین نوبت]

درمان قطعی پروستات بدون عمل جراحی (آمبولیزاسیون پروستات)  |  درمان گرفتگی رگ بدون عمل جراحی (روتابلاتور) | درمان قطعی واریس بدون عمل جراحی
 

کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائه‌دهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل درمان پروستات بدون جراحی، درمان واریس بدون جراحی، آنژیوگرافی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم

سوالات متداول درباره عمل آنژیوگرافی قلب

منبع:

pubmed.ncbi.nlm.nih.gov