بعد از عمل پروستات چه اتفاقی می افتد؟

عمل پروستات، چه برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات و چه برای درمان سرطان پروستات، معمولاً با یک دوره نقاهت همراه است. بسیاری از بیماران نگران هستند که پس از جراحی چه تغییراتی را تجربه خواهند کرد، چه زمانی به زندگی عادی بازمی‌گردند و کدام علائم طبیعی یا نیازمند مراجعه به پزشک هستند. همچنین آگاهی از خطر عمل پروستات و عوارض احتمالی آن می‌تواند به بیمار کمک کند با آمادگی بیشتری روند درمان و مراقبت‌های پس از جراحی را طی کند.

در این مطلب می‌خواهیم با مهم‌ترین اتفاقات و تغییراتی که بعد از عمل پروستات رخ می‌دهند آشنا شویم و ببینیم در هر مرحله از دوران بهبودی باید انتظار چه علائمی را داشته باشیم.

بازگشت علائم ادراری پس از جراحی پروستات همیشه به معنای رشد مجدد بافت پروستات نیست. برای تشخیص علت، باید عواملی مانند عملکرد مثانه، تنگی مجرای ادراری و سایر اختلالات ادراری نیز در نظر گرفته شوند.

عوارضی که ممکن است در هفته‌های اول تجربه کنید

در روزهای ابتدایی پس از جراحی، وجود درد خفیف تا متوسط، احساس خستگی، سوزش ادرار، تکرر ادرار و مشاهده مقدار کمی خون در ادرار طبیعی است. برخی از عوارض عمل پروستات خوش خیم مانند سوزش ادرار یا تکرر ادرار موقتی هستند و طی چند هفته برطرف می‌شوند.

بیشتر بیماران پس از جراحی برای چند روز تا دو هفته سوند ادراری دارند. پس از برداشتن سوند نیز کنترل ادرار به‌طور موقت دچار اختلال می‌شود. در اغلب موارد این وضعیت طی چند هفته تا چند ماه بهبود پیدا می‌کند.

چرا سوزش دارم و چه کنم؟

یکی از شکایت‌های رایج بیماران پس از برداشتن سوند، سوزش هنگام ادرار کردن است. بسیاری از افراد می‌پرسند درمان سوزش ادرار بعد از عمل پروستات چیست. این سوزش معمولاً به دلیل تحریک مجرای ادراری، ترمیم بافت‌ها یا عبور ادرار از ناحیه جراحی‌شده ایجاد می‌شود.

مصرف مایعات کافی، پرهیز از نوشیدنی‌های محرک مانند قهوه و نوشابه‌های گازدار و استفاده از داروهای تجویزشده توسط پزشک می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. اگر سوزش شدید، تب یا علائم عفونت وجود داشته باشد، باید با پزشک مشورت شود.

تکرر ادرار آزاردهنده شده، راهکار؟

در هفته‌های ابتدایی ممکن است احساس کنید مدام نیاز به ادرار کردن دارید. برای درمان تکرر ادرار بعد از عمل پروستات، پزشک تمرینات کنترل مثانه، تمرینات کف لگن یا در برخی موارد داروهای خاص را توصیه می‌کند. چنین مشکلی با کاهش التهاب و ترمیم مثانه به مرور زمان بهبود پیدا می‌کند. در اکثر بیماران این موضوع دائمی نیست و با ادامه روند بهبودی، دفعات مراجعه به سرویس بهداشتی نیز کاهش می‌یابد.

علت بازگشت علائم و بزرگ شدن پروستات بعد از عمل

اگر عمل برای سرطان پروستات بوده، چه فرقی می‌کند؟

در جراحی رادیکال پروستات که برای درمان سرطان انجام می‌شود، کل غده پروستات برداشته می‌شود. به همین دلیل عوارض بعد از عمل پروستات بدخیم گسترده‌تر از جراحی‌های مربوط به بزرگی خوش‌خیم پروستات است.

بی‌اختیاری ادراری، اختلال نعوظ، انزال خشک و ناباروری از مهم‌ترین پیامدهای این جراحی هستند. البته شدت این عوارض به سن بیمار، وضعیت سلامت عمومی، تکنیک جراحی و حفظ یا عدم حفظ اعصاب اطراف پروستات بستگی دارد.

بازگشت توانایی جنسی بعد از جراحی

اختلال نعوظ یکی از نگرانی‌های اصلی بیماران است. خوشبختانه امروزه درمان نعوظ بعد از جراحی پروستات با روش‌های مختلفی امکان‌پذیر است. داروهایی مانند سیلدنافیل، دستگاه وکیوم، تزریق‌های موضعی و در موارد خاص ایمپلنت آلت تناسلی می‌توانند کمک‌کننده باشند. البته بازگشت عملکرد جنسی فرایندی زمان‌بر است و ممکن است چند ماه تا حتی چند سال طول بکشد. به همین دلیل پیگیری درمان و رعایت توصیه‌های پزشک نقش مهمی در دستیابی به بهترین نتیجه خواهد داشت.

• نکته: در سال‌های اخیر روش‌های کم‌تهاجمی جدیدی برای درمان بزرگی خوش‌خیم پروستات توسعه یافته‌اند که برخلاف جراحی‌های سنتی، خطر آسیب به عملکرد جنسی را به حداقل می‌رسانند. یکی از این روش‌ها آمبولیزاسیون پروستات (PAE) است که توسط انجمن‌های معتبر رادیولوژی مداخله‌ای در جهان به عنوان یک گزینه درمانی شناخته شده است.

آیا بزرگ شدن مجدد پروستات بعد از عمل ممکن است؟ (علل بازگشت علائم)

در عمل‌های درمان بزرگی خوش‌خیم مانند TURP، بخشی از بافت پروستات باقی می‌ماند و در سال‌های بعد ممکن است دوباره رشد کند. اما در جراحی رادیکال سرطان پروستات، کل غده برداشته می‌شود و دیگر بافتی برای بزرگ شدن مجدد وجود ندارد.

در پاسخ به این سؤال که آیا بزرگ شدن مجدد پروستات بعد از عمل ممکن است؟ باید گفت در برخی بیماران بازگشت علائمی مانند ضعیف شدن جریان ادرار، تکرر ادرار، سختی در شروع ادرار یا احساس تخلیه ناقص مثانه می‌تواند نشانه رشد مجدد بافت باقی‌مانده پروستات یا ایجاد تنگی در مجرای ادراری باشد. به همین دلیل در صورت بازگشت علائم، مراجعه به پزشک برای بررسی علت ضروری است.

خون در ادرار؛ از طبیعی تا هشدار

مشاهده رگه‌های خون یا ادرار صورتی‌رنگ در روزها و هفته‌های ابتدایی پس از جراحی معمولاً طبیعی است. شایع‌ترین علت خونریزی بعد از عمل پروستات، روند طبیعی ترمیم بافت و جدا شدن دلمه‌های محل جراحی است.

با این حال اگر خونریزی شدید باشد، لخته‌های بزرگ دفع شوند یا خروج ادرار مختل شود، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید؛ زیرا ممکن است نیاز به بررسی و درمان فوری وجود داشته باشد.

اگر بعد از عمل نتوانستم ادرار کنم

در برخی بیماران پس از برداشتن سوند، تخلیه ادرار به‌خوبی انجام نمی‌شود. علت نیامدن ادرار بعد از عمل پروستات می‌تواند تورم مجرای ادراری، وجود لخته خون یا اسپاسم گردن مثانه باشد. در چنین شرایطی پزشک وضعیت بیمار را ارزیابی می‌کند و در صورت لزوم سوند به‌طور موقت مجدداً قرار داده می‌شود تا روند بهبودی کامل شود.

تأثیر عمل روی بارداری؛ آیا بعد از عمل پروستات میتوان بچه دار شد؟

در جراحی‌های مربوط به بزرگی خوش‌خیم پروستات، تولید اسپرم ادامه دارد اما گاهی انزال به عقب رخ می‌دهد و باروری طبیعی دشوار شود. در این شرایط گاهی از روش‌های کمک‌باروری استفاده می‌شود. اما در جراحی رادیکال سرطان پروستات، به دلیل برداشتن پروستات و کیسه‌های منی، باروری طبیعی امکان‌پذیر نیست و در صورت تمایل به فرزندآوری، ذخیره اسپرم قبل از عمل اهمیت زیادی دارد.

در مجموع، بیشتر بیماران طی ۴ تا ۶ هفته به بخش زیادی از فعالیت‌های روزمره خود بازمی‌گردند، اما بهبود کامل کنترل ادرار و عملکرد جنسی ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.

سخن پایانی

بنابراین بعد از عمل پروستات، تجربه برخی علائم مانند سوزش ادرار، تکرر ادرار، وجود مقدار کمی خون در ادرار یا حتی درجاتی از بی‌اختیاری ادراری در هفته‌های اول طبیعی است و معمولاً با گذشت زمان بهبود پیدا می‌کند. البته مدت زمان نقاهت و شدت عوارض به نوع جراحی، وضعیت سلامت بیمار و میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد.

در کنار روش‌های جراحی، امروزه روش‌های کم‌تهاجمی‌تری نیز برای درمان برخی بیماران مبتلا به بزرگی خوش‌خیم پروستات وجود دارد که نیاز به برش جراحی ندارند و دوره نقاهت کوتاه‌تری را برای بیمار فراهم می‌کنند. یکی از این روش‌ها آمبولیزاسیون پروستات (PAE) است.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این روش نوین و بررسی اینکه آیا گزینه مناسبی برای شما محسوب می‌شود یا خیر، می‌توانید با کلینیک دکتر مجید فرجی مشورت کنید. ایشان با ارزیابی شرایط بیمار، مناسب‌ترین روش درمانی را بر اساس وضعیت پروستات و علائم فرد پیشنهاد خواهند کرد.

سوالات متداول درباره علت بزرگ شدن پروستات بعد از عمل