در دهههای اخیر، کاردیولوژی مداخلهای دستخوش تحولات شگرفی شده است. درمان قلب، دیگر تنها با جراحیهای تهاجمی انجام نمیشود. امروزه پزشکان با استفاده از لولههای باریکی به نام کاتتر، مسیری را از شریانهای محیطی به سمت قلب باز میکنند تا گرفتگیها را مشاهده کنند و در همان لحظه برای رفع آنها اقدام نمایند. اما سوال اصلی اینجاست که آنژیوگرافی درمانی چه فرقی با تشخیصی دارد؟
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی چیست؟
به زبان ساده، آنژیوگرافی یک روش تصویربرداری با استفاده از اشعه ایکس و ماده حاجب میباشد که نقشه دقیقی از عروق خونی در اختیار پزشک قرار میدهد.
در مقابل، آنژیوپلاستی (که اغلب تحت عنوان آنژیوگرافی درمانی شناخته میشود) مرحلهای است که در آن پزشک با استفاده از بالون یا استنت (فنر)، گرفتگی مشاهده شده را برطرف میکند.
در واقع، تفاوت آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی در هدف و ابزار کار نهفته میباشد. در آنژیوگرافی هدف، دیدن است و در آنژیوپلاستی هدف، درمان میباشد. دکتر مجید فرجی، متخصص برجسته قلب و عروق میباشند و از نظر ایشان، بسیاری از بیماران تصور میکنند این دو فرآیند کاملاً جداگانه هستند؛ اما واقعیت این است که در اکثر موارد، آنژیوگرافی درمانی بلافاصله پس از تایید انسداد در فاز تشخیصی انجام میشود.
فرق آنژیوگرافی تشخیصی و درمانی چیست؟
برای بررسی تفاوت آنژیوگرافی تشخیصی و درمانی، باید به جزئیات هر کدام از این موارد دقت داشته باشیم.
- آنژیوگرافی تشخیصی: در این مرحله، کاتتر به دهانه عروق کرونر هدایت شده و ماده حاجب تزریق میگردد. تصاویر حاصل (سینه آنژیوگرافی) میزان تنگی، محل دقیق رسوب پلاکتها و ناهنجاریهای ساختاری را نشان میدهند. این پروسه معمولاً ۳۰ دقیقه طول میکشد و ریسک بسیار پایینی دارد.
- آنژیوگرافی درمانی (آنژیوپلاستی): زمانی که پزشک در فاز تشخیصی متوجه انسداد بیش از ۷۰ درصد در یک رگ حیاتی میشود، فاز درمانی آغاز میگردد. در اینجا ابزارهای پیچیدهتری وارد کار میشوند؛ از جمله سیمهای راهنمای بسیار نازک، بالونهایی که با فشار اتمسفر مشخص باز میشوند و استنتهای دارویی که مانع از انسداد مجدد رگ میشوند.
بنابراین، در نوع تشخیصی، ما فقط شاهد یک فیلمبرداری دقیق هستیم؛ اما در نوع درمانی، یک جراحی کوچک درونرگی انجام میپذیرد.
آنژیوگرافی تشخیصی بهتر است یا درمانی؟
این سوال، تا حدودی شبیه این است که بپرسیم معاینه چشم بهتر است یا عینک زدن؟ در اصل، این دو مکمل یکدیگر هستند. هیچ پزشکی بدون انجام آنژیوگرافی تشخیصی، اقدام به درمان نمیکند.
طبق نظر دکتر مجید فرجی، انتخاب بین این دو بر عهده پزشک و بر اساس شرایط همودینامیک بیمار است. در مواردی که بیمار با علائم سکته حاد قلبی ارجاع میشود، تفکیک این دو مرحله معنایی ندارد و پزشک مستقیماً برای باز کردن رگ (آنژیوگرافی درمانی) اقدام میکند. اما در بیماران پایدار، ممکن است ابتدا آنژیوگرافی تشخیصی انجام شود و در صورت نیاز، بیمار برای جراحی قلب باز یا آنژیوپلاستی در نوبتی دیگر کاندید شود.
تفاوت آنژیوگرافی قلب تشخیصی و درمانی در ابزار و زمان
از نظر فنی، تفاوت آنژیوگرافی قلب تشخیصی و درمانی در موارد زیر خلاصه میشود:
- زمان عمل: آنژیوگرافی تشخیصی سریع است؛ اما آنژیوگرافی درمانی ممکن است بین ۱ تا ۳ ساعت به طول انجامد.
- تجهیزات: در نوع درمانی از کاتترهای راهنما با قطر کمی بیشتر استفاده میشود تا اجازه عبور بالون و استنت را بدهد.
- مراقبتهای بعد از عمل: بیمارانی که تحت آنژیوگرافی درمانی قرار میگیرند، معمولاً نیاز به یک شب بستری در بخش مراقبتهای ویژه قلبی دارند و باید داروهای ضد پلاکت قویتری مصرف کنند.
آنژیوگرافی تشخیصی با درمانی چه تفاوتی دارد؟
بسیاری از بیماران میپرسند آنژیوگرافی تشخیصی با درمانی چه تفاوتی دارد؟ و چه زمانی باید نگران باشیم؟ آنژیوگرافی تشخیصی زمانی انجام میشود که تستهای غیرتهاجمی مانند تست ورزش، اسکن قلب یا سی تی آنژیوگرافی، نتایج مشکوکی داشته باشند. اما آنژیوگرافی درمانی زمانی ضروری است که وضعیت بافت قلب به دلیل عدم خونرسانی در خطر باشد.
در مطب متخصصین با تجربه همچون دکتر مجید فرجی، تاکید بر این است که آنژیوگرافی درمانی یک راهکار طلایی برای پیشگیری از نارساییهای قلبی مزمن میباشد. این روش به بیمار اجازه میدهد بدون نیاز به شکافتن قفسه سینه، به فعالیتهای عادی زندگی بازگردد.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
کلام آخر
در تحلیل نهایی در مورد تفاوت آنژیوگرافی تشخیصی و درمانی، میتوان گفت که آنژیوگرافی تشخیصی به عنوان یک پروتکل استاندارد جهت ارزیابی همودینامیک و نقشهبرداری دقیق از آناتومی عروق کرونر عمل میکند؛ اما آنژیوگرافی درمانی یا مداخلهای، فاز بازسازی مکانیکی و رفع انسدادهای لومینال (داخل رگی) است. در واقع، تفاوت آنژیوگرافی تشخیصی و درمانی در گذار از مرحله پایش پارامترهای پاتولوژیک به مرحله مداخله فعال جهت بازیابی پرفیوژن (خونرسانی) بافتی نهفته است.
اگر شما یا عزیزانتان با علائمی نظیر درد قفسه سینه، تنگی نفس یا خستگی زودرس مواجه هستید، تشخیص به موقع از طریق آنژیوگرافی ضروری خواهد بود. مشورت با متخصصی که تسلط کامل بر هر دو جنبه تشخیصی و درمانی داشته باشد، اولین قدم در مسیر سلامت قلب است.
منبع:
