آنژیوگرافی از پا یا دست؟ کاردیولوژی مداخلهای در دهههای اخیر شاهد تحولی بنیادین بوده است. در مورد بررسی عروق کرونر، آنژیوگرافی به عنوان بهترین گزینه تشخیصی شناخته میشود. اما چالش همیشگی بیماران و حتی تیمهای پزشکی، انتخاب نقطه ورود کاتتر به بدن است. سوال اصلی این است که آنژیوگرافی قلب از دست بهتر است یا پا؟ برای پاسخ به این سوال، باید نگاهی به فیزیولوژی عروق و پیامدهای بالینی هر روش داشته باشیم.
راهنمای مشترک انجمن قلب آمریکا و کالج قلب آمریکا توصیه میکند که در صورت امکان، دسترسی رادیال برای انجام مداخلات کرونری در اولویت قرار گیرد، زیرا با کاهش عوارض خونریزی و بهبود پیامدهای بالینی همراه میباشد.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
تکامل مسیر دسترسی به عروق کرونر
در گذشته، آنژیوگرافی از کشاله ران (شریان فمورال) به دلیل قطر بالای رگ و دسترسی آسانتر به آئورت، روش مرسوم و بیرقیب محسوب میشد. اما با پیشرفت تجهیزات و کوچکتر شدن کاتترها، رویکرد ترانس رادیال یا همان آنژیو از دست به یک جایگزین قدرتمند تبدیل شد. در این میان، دانش و تجربه متخصصانی چون دکتر مجید فرجی نشان میدهد که انتخاب مسیر دسترسی باید بر مبنای آناتومی بیمار و به حداقل رساندن ریسکهای احتمالی انجام شود.
آنژیوگرافی از دست
استفاده از شریان رادیال در آنژیوگرافی از دست راست یا چپ مزایای متعددی دارد. این رگ سطحی است و بلافاصله زیر آن استخوان مچ دست قرار دارد که باعث میشود پس از اتمام عمل، با یک فشار ملایم و استفاده از دستبندهای مخصوص، خونریزی به سرعت کنترل شود. مزایای این روش عبارتند از:
- کاهش چشمگیر خونریزی: برخلاف شریان فمورال که در عمق بافت قرار دارد، شریان رادیال به راحتی قابل کنترل است.
- ترخیص سریعتر: بیمار بلافاصله پس از عمل قادر به راه رفتن است و نیازی به استراحت مطلق طولانیمدت ندارد.
- کاهش هزینههای درمانی: به دلیل کوتاهتر شدن زمان بستری و نیاز کمتر به مراقبتهای ویژه پس از عمل.
با این حال، عوارض آنژیوگرافی از دست نیز نباید نادیده گرفته شود. اسپاسم شریان رادیال یا در موارد نادر انسداد این شریان از جمله چالشهایی است که مهارت بالای پزشک در هدایت کاتتر را میطلبد. متخصصان با تکیه بر تجربه در مدیریت عروق ظریف، معتقد هستند که ارزیابی تست آلن (بررسی جریان خون دوگانه دست) پیش از شروع کار، کلید اصلی پیشگیری از این عوارض میباشد. آگاهی بیمار از مراحل آنژیوگرافی و بررسی دقیق وضعیت عروقی پیش از ورود کاتتر، نقش مهمی در کاهش ریسک عوارض احتمالی و افزایش ایمنی این روش تشخیصی دارد.
چالشهای کلاسیک در آنژیوگرافی از کشاله ران
با وجود محبوبیت روش رادیال، گاهی به دلیل پیچ خوردگی عروق دست یا نیاز به کاتترهای بزرگتر برای مداخلات پیچیده، آنژیوگرافی از کشاله ران، ضرورت پیدا میکند. اما چرا بیماران از این روش واهمه دارند؟ پاسخ به عوارض آنژیوگرافی از پا مربوط میشود.
تشکیل هماتوم (تجمع خون زیر پوست)، ایجاد سودوآنوریسم (آنوریسم کاذب) و نیاز به بی حرکت ماندن بیمار برای ۶ تا ۱۲ ساعت، از جمله دشواریهای این مسیر است. در بیماران با وزن بالا یا کسانی که داروهای ضد انعقاد قوی مصرف میکنند، مدیریت محل ورود کاتتر در پا به مراتب پیچیدهتر میباشد. متخصصین با سابقهای همچون دکتر مجید فرجی با بهرهگیری از تکنیکهای نوین مانند بستن رگ با دستگاههای مخصوص، سعی در کاهش این دوران نقاهت دشوار دارند.
جدول مقایسه آنژیوگرافی از دست بهتر میباشد یا پا
مطالعات بینالمللی، برتری نسبی روش رادیال را در کاهش مرگ و میر و عوارض جانبی بزرگ نشان دادهاند. با این حال، شرایط بیمار تعیین کننده نوع مداخله خواهد بود. در جدول زیر، این دو روش به صورت خلاصه مقایسه شدهاند.
| شاخص | آنژیوگرافی از دست | آنژیوگرافی از پا |
|---|---|---|
| خطر خونریزی | بسیار پایین | متوسط تا بالا |
| زمان استراحت مطلق | نیاز ندارد | ۶ تا ۱۰ ساعت |
| راحتی بیمار | بسیار زیاد | کم (محدودیت حرکتی) |
| دسترسی فنی | دشوارتر (نیاز به مهارت بالا) | آسانتر و سریعتر |
در نهایت، هدف از هر دو روش، رسیدن به عروق کرونر و رفع تنگیهای احتمالی با کمترین آسیب جانبی است. در بسیاری از موارد، آنژیوگرافی از دست راست یا چپ به دلیل مسیر مستقیمتر به قلب و کاهش ریسک سکتههای مغزی ناشی از کنده شدن پلاکهای آئورت، ایمنتر ارزیابی میشود.
اما نباید فراموش کرد که آناتومی برخی افراد به گونهای است که عروق دست آنها اجازه عبور کاتتر را نمیدهد. در چنین شرایطی، تخصص و دیدگاه بالینی پزشک متخصص، تعیین کننده است تا با انتخاب مسیر فمورال، پروسه را با موفقیت به پایان برساند.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
نتیجهگیری
گرایش علم پزشکی امروز به سمت استفاده از دست برای انجام آنژیوگرافی سوق پیدا کرده است و دلیل آن نیز کاهش نرخ خونریزی، حذف نیاز به کیسه شن و ترخیص سریع است. با این حال، ایمنی بیمار همواره در گرو تشخیص درست پزشک است؛ لذا اگر کاندید این روش هستید، پیشنهاد میشود حتماً سوابق بیماریهای عروقی خود را با پزشک در میان بگذارید، درباره نوع داروهای ضد انعقادی که مصرف میکنید کاملاً شفاف باشید و در صورت وجود مشکلات جدی در ستون فقرات که مانع از دراز کشیدن طولانی مدت میشود، حتماً درخواست بررسی امکان استفاده از روش آنژیوگرافی دست را با تیم درمانی مطرح نمایید تا با بررسی شرایط، اقدام به درمان نمایید. همچنین آگاهی از کاربردهای دیگر این تکنیک مانند آنژیوگرافی پروستات و انتخاب پزشک با تجربه و دارای بورد فوق تخصص اینترونشنال کاردیولوژی میتواند در تصمیمگیری آگاهانه و دستیابی به بهترین نتیجه درمانی نقش مهمی داشته باشد.
منبع:
