گرفتگی عروق قلب؛ علائم اولیه، تشخیص و راه‌های درمان

در دهه‌های اخیر، شاهد تغییرات گسترده در سبک زندگی جوامع بوده‌ایم که همین امر، زمینه‌ساز بیماری‌های قلبی بوده است. گرفتگی عروق قلب، یکی از مهم‌ترین عوامل مرگ ‌و میر در جهان می‌باشد که سالانه میلیون‌ها نفر به دلیل انسداد تدریجی یا ناگهانی رگ‌های تغذیه‌ کننده‌ قلب دچار عوارض جدی می‌شوند. آنچه خطر این بیماری را افزایش می‌دهد، آغاز خاموش و تدریجی آن است. بسیاری از بیماران تا زمان بروز آسیب جدی قلبی متوجه اختلال در جریان خون کرونر نمی‌شوند. به همین دلیل، شناخت علائم گرفتگی عروق قلب و آگاهی از روش‌های نوین تشخیص و درمان، مهم‌ترین ابزار برای کنترل این بیماری به‌ویژه در دهه‌های چهارم و پنجم زندگی است.

دکتر مجید فرجی، متخصص قلب و عروق، در بررسی‌های بالینی خود همواره به این نکته تاکید دارند که پیشگیری، تشخیص زودهنگام و اصلاح سبک زندگی، تا حدود زیادی از بروز بیماری‌های قلبی و عروقی جلوگیری می‌کند.

علائم اولیه گرفتگی عروق قلب

قلب پیش از بروز سکته قلبی، بارها پیام‌های هشداردهنده ارسال می‌کند. اما این نشانه‌ها همیشه واضح نیستند. درد قفسه سینه، تنها یکی از علائم آن می‌باشد. در بسیاری از بیماران، به‌خصوص افراد دیابتی یا سالمندان، نشانه‌ها به شکل خستگی غیرعادی، کاهش تحمل فعالیت یا حتی تنگی ‌نفس خفیف ظاهر می‌شود.

یکی از چالش‌های مهم، علائم گرفتگی رگ قلب در زنان می‌باشد؛ زنان اغلب علائمی متفاوت نسبت به مردان دارند. برای مثال، درد فک، تهوع، تعریق سرد، احساس سنگینی در شانه یا درد منتشر در پشت شایع‌تر است. این الگوی متفاوت باعث تأخیر در تشخیص می‌شود.

تشخیص دقیق گرفتگی عروق

امروزه تشخیص گرفتگی عروق قلب با اکو به عنوان یکی از روش‌های پرکاربرد و بی‌خطر شناخته می‌شود. اکوکاردیوگرافی قلب با بررسی حرکات دیواره‌های قلب، تغییرات جریان خون و نشانه‌های ایسکمی، تصویر دقیقی از عملکرد قلب ارائه می‌دهد.

تست ورزش، اسکن هسته‌ای قلب، سی‌تی آنژیوگرافی یا آنژیوگرافی استاندارد نیز از دیگر روش‌های مورد استفاده می‌باشند. دکتر مجید فرجی با انتخاب روش تشخیصی که کاملا بر اساس وضعیت فرد می‌باشد، مناسب‌ترین روش درمان را به بیماران ارائه می‌دهد.

درمان گرفتگی عروق قلب

پس از مشخص شدن محل و شدت تنگی، درمان اختصاصی آغاز می‌شود. برای درمان گرفتگی عروق قلب، چند رویکرد اصلی وجود دارد:

1. درمان دارویی

بسیاری از بیماران در مراحل اولیه با دارو کنترل می‌شوند. در این مورد، یکی از اصلی‌ترین پرسش‌ها این است که اسم قرص برای گرفتگی رگ قلب چیست؟ نسخه‌ی دارویی معمولاً شامل موارد زیر می‌باشد:

• داروهای ضدپلاکت مانند آسپیرین یا کلوپیدوگرل
• استاتین‌ها برای کاهش کلسترول
• داروهای کاهنده‌ی فشار خون و بهبود عملکرد عروق مانند بیزوپرولول یا رامیپریل

2. آنژیوپلاستی و استنت

در صورت وجود تنگی متوسط تا شدید، آنژیوپلاستی با بالون و سپس قرار دادن استنت فلزی یا دارویی انجام می‌شود. این روش به‌ سرعت جریان خون را باز کرده و علائم را کاهش می‌دهد.

3. جراحی بای‌پس

در تنگی‌های چندرگ و موارد پیچیده، جراحی بای‌پس بهترین گزینه می‌باشد. این روش مسیر جدیدی برای خون‌رسانی به قلب ایجاد می‌کند.

پاکسازی عروق قلب

مفهوم علمی پاکسازی عروق قلب، به بهبود سلامت عروق از طریق کاهش التهاب، کاهش کلسترول LDL و افزایش تحرک بدنی اشاره دارد، نه حذف کامل پلاک‌های تشکیل ‌شده. استفاده از روش‌های درمان دارویی، تغذیه ضدالتهاب، ترک سیگار و مدیریت استرس روند پیشرفت پلاک‌ها را کند و حتی در برخی افراد معکوس می‌کند.

پیشگیری از گرفتگی رگهای قلب

واضح است که پیشگیری، بهترین روش برای جلوگیری از گرفتگی رگهای قلب می‌باشد. در این مورد، دو الگوی رفتاری بیشترین اثر را دارند:

• فعالیت بدنی منظم و پیاده‌روی روزانه حداقل ۳۰ دقیقه
• کاهش مصرف چربی‌های اشباع، کنترل وزن و مصرف سبزیجات و میوه‌ها

دکتر مجید فرجی در کلینیک خود بر این اصل تاکید دارد که اصلاح سبک زندگی باید قبل از بروز علائم آغاز شود؛ زیرا تغییرات عروقی سال‌ها قبل از بروز درد سینه شروع می‌شود.

جمع‌بندی

گرفتگی عروق قلب، بیماری خاموشی می‌باشد که با نشانه‌های جزئی آغاز می‌شود؛ اما می‌تواند عوارض زیادی به‌جا بگذارد. شناخت علائم گرفتگی عروق قلب، تشخیص به‌ موقع با کمک اکو و سایر روش‌ها و پیگیری سریع درمان، نقش مهمی در جلوگیری از سکته دارد. پیشگیری با اصلاح سبک زندگی و درمان دارویی در مراحل اولیه، بهترین اقدام جهت مدیریت این بیماری است. اگر به هر دلیل دچار علائم مشکوک مانند درد مبهم سینه، تنگی‌نفس یا خستگی غیرطبیعی هستید، مراجعه به مطب دکتر مجید فرجی می‌تواند شما را در مسیر درمان و بهبودی قرار دهد.

پرسش و پاسخ درباره گرفتگی رگ قلب

منبع:

my.clevelandclinic.org