والدین با هر بار لمس قفسه سینه فرزندشان انتظار یک ضرب آهنگ یکنواخت و منظم را دارند؛ اما واقعیت پزشکی پیچیدگیهای بیشتری را نشان میدهد. بینظمی ضربان قلب کودک لزوماً به معنای وجود ناهنجاری ساختاری نیست و بیشتر اوقات، میتواند ناشی از تکامل سیستم عصبی یا واکنشهای طبیعی بدن به محیط باشد. با این حال، مرز میان نوسانات گذرا و اختلالات جدی قلبی بسیار باریک است.
به همین دلیل، اهمیت بررسی دقیق این موضوع و پیگیری آن، از اهمیت فوقالعاده زیادی برخوردار است. در این مطلب، آریتمی قلب در کودکان را به صورت کامل مورد بررسی قرار میدهیم تا والدین با درکی عمیقتر، تفاوت میان ریتمهای فیزیولوژیک و پاتولوژیک را بازشناسند. با بررسی تپش قلب صبحگاهی در کودکان و معیارهای انتخاب بهترین دکتر برای تپش قلب، به والدین کمک میکنیم زمان مناسب مراجعه به متخصص و مسیر تشخیص صحیح را بهتر بشناسند.

عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
تپش قلب در کودکان و چالش تشخیص ریتمهای غیرطبیعی
بسیاری از مراجعات به کلینیکهای تخصصی با شکایت از تند زدن قلب کودک آغاز میشود. باید در نظر داشت که ضربان قلب پایه در کودکان بسیار بالاتر از بزرگسالان است و با کوچکترین تحرکی جهش مییابد. اما زمانی که این تندی ضربان بدون هیچ محرک فیزیکی یا عاطفی رخ دهد، موضوع وارد فاز تشخیص تپش قلب غیرطبیعی کودک میشود.
علائمی نظیر بیقراری شدید در نوزادان، عدم تمایل به شیر خوردن، یا شکایت کودکان و حالت کوبش در گلو، نباید به سادگی نادیده گرفته شوند. اما سوال اصلی این است که آریتمی قلبی کودکان چگونه است؟ این اختلال میتواند به صورت تپشهای ناگهانی، مکثهای کوتاه در ریتم یا ضربانهای بسیار کند تظاهر یابد که هر کدام نیازمند بررسی تخصصی الکتروفیزیولوژیک هستند.
علت ضربان قلب نامنظم در کودکان و ریشههای فیزیولوژیک
در بررسی علت ضربان قلب نامنظم در کودکان، طیف وسیعی از عوامل از ناهنجاریهای مادرزادی تا اختلالات موقت متابولیک نقش دارند. برخی کودکان با مسیرهای الکتریکی اضافی در قلب متولد میشوند که میتواند منجر به حملات تاکیکاردی ناگهانی شود.
علاوه بر موارد ژنتیکی، تب، کمخونی شدید و حتی برخی داروهای سرماخوردگی میتوانند محرک تپش قلب در کودکان باشند.
در این میان، سوال مطرح میشود که علائم آریتمی قلبی در کودکان چیست؟ نشانههای زیر میتوانند از علائم آریتمی قلبی در کودکان باشند:
- کبودی لبها (سیانوز)
- غش کردن ناگهانی در حین بازی
- خستگی زودرس
این موارد، نشاندهنده این هستند که قلب توانایی تامین برونده کافی برای نیازهای بدن را ندارد و به صورت آریتمی نمایان میشود.
کی باید کودک را به متخصص قلب برد؟
زمان مراجعه به متخصص قلب برای بررسی آریتمی قلبی کودک، فقط شامل یک چکاپ ساده نمیشود. اگر بینظمی در ضربان با کاهش سطح هوشیاری، درد قفسه سینه یا تنگی نفس همراه باشد، زمان برای تامل وجود ندارد.
دکتر مجید فرجی که در زمینه بیماریهای پیچیده قلب و عروق تخصص بالایی دارند، تاکید میکنند که والدین نباید منتظر تکرار علائم بمانند. ایشان برای روند درمان توصیههای دقیقتری دارند که شامل پایشهای دقیق دورهای و در صورت لزوم، انجام تستهای استرس برای سنجش پایداری ریتم قلب در شرایط فعالیت است. همچنین در مواردی که ضربان نامنظم قلب کودکان در نوار قلبهای معمولی (ECG) شکار نمیشود، استفاده از ثبت کنندههای طولانی مدت ضرورت بیشتری مییابد.
راهکارهای نوین در درمان آریتمی یا ضربان قلب نامنظم در کودکان
خوشبختانه در سالهای اخیر، علم پزشکی در حوزه درمان آریتمی یا ضربان قلب نامنظم در کودکان پیشرفتهای شگرفی داشته است. رویکرد درمانی بر اساس نوع و منشأ بینظمی تعیین میشود و به صورت زیر میباشد:
- در آریتمیهای ناشی از مسیرهای اضافی، روش ابلیشن (سوزاندن کانون ناهنجار) با ظرافت بالایی انجام میشود.
- برای کنترل ریتم در موارد غیرتهاجمی، داروهای نسل جدید با کمترین عوارض جانبی تجویز میگردند.
- در موارد مرتبط با اختلالات ساختاری، جراحیهای ترمیمی قلب میتواند ریتم طبیعی را بازگرداند.
دکتر مجید فرجی با تکیه بر دانش روز، معتقدند که تشخیص زودهنگام میتواند از آسیب به عضله قلب در اثر تپشهای مزمن جلوگیری کند. ایشان با بررسی دقیق تاریخچه خانوادگی و انجام اکوکاردیوگرافیهای پیشرفته، مسیر درمان را به گونهای طراحی میکنند که کودک بتواند به زندگی عادی و فعالیتهای ورزشی خود بازگردد.

عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
سخن پایانی
در پایان باید تاکید کرد که قلب کودک، عضوی در حال تکامل است که نیاز به مراقبت زیاد دارد. اگرچه بسیاری از موارد ضربان نامنظم قلب کودکان به مرور زمان و با رشد کودک بهبود مییابند، اما نادیده گرفتن هشدارهای بدن میتواند عواقب جبران ناپذیری در بزرگسالی داشته باشد. آگاهی از وضعیت فیزیکی فرزند، ثبت زمان دقیق حملات تپش و توجه به تغییر رنگ پوست در زمان فعالیت، اطلاعات مهمی هستند که پزشک را در رسیدن به تشخیص درست یاری میدهند. با همکاری نزدیک با متخصصین مجربی همچون دکتر مجید فرجی و پیگیری منظم پروتکلهای تشخیصی، میتوان به این اطمینان دست یافت که ریتم قلب کودک، همواره هماهنگ با نبض سلامتی او میزند و آیندهای سرشار از پویایی را برای او رقم میزند.
منبع: