نارسایی قلبی را میتوان یکی از شایعترین و در عین حال پیچیدهترین اختلالات قلبی قلمداد کرد. در این اختلال، قلب قادر نیست خون را به اندازه کافی پمپ کند و نیازهای متابولیک بدن را برآورده سازد. اگر بخواهیم روشنتر به این سوال پاسخ دهیم که نارسایی قلب یعنی چه؟ باید بگوییم که این بیماری به معنای توقف قلب نیست و مربوط به کاهش توان عملکردی آن میشود.
در سالهای اخیر، با افزایش جمعیت سالمند، میزان بروز نارسایی قلبی در سالمندان نیز به طور قابل توجهی افزایش یافته است. شناخت علائم، مراحل پیشرفت بیماری و روشهای درمان نارسایی قلبی، اصلیترین نکات در کنترل این اختلال میباشند. در بسیاری از بیماران، مراجعهی به موقع به دکتر نارسایی قلب یا متخصص قلب و عروق و پزشکان حاذقی مانند دکتر مجید فرجی، میتواند روند درمان را کاملاً تغییر دهد.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
علائم نارسایی قلبی
در بیشتر افراد، علائم نارسایی قلبی به تدریج ظاهر میشوند؛ به همین دلیل ممکن است بیمار ابتدا تصور کند تنها دچار خستگی یا استرس است. مهمترین این علائم عبارتاند از:
- تنگی نفس هنگام فعالیت یا در حالت درازکش
- تورم پاها، مچها یا شکم
- احساس خستگی شدید و کاهش توان ورزش
- سرفهی شبانه یا خسخس
- کاهش تمرکز و اختلال حافظه
- افزایش وزن ناشی از تجمع مایعات
از سوی دیگر، علائم نارسایی قلبی خفیف ممکن است فقط شامل تنگی نفس خفیف یا کاهش انرژی باشد که در عمده موارد، بیمار آن را جدی نمیگیرد.
علت نارسایی قلب
علت نارسایی قلب با توجه به سن، بیماریهای زمینهای و سبک زندگی متفاوت است. اما شایعترین عوامل مؤثر شامل موارد زیر است:
- بیماری عروق کرونر و سکتهی قلبی
- فشار خون بالا
- بیماریهای دریچهای
- کاردیومیوپاتیها
- دیابت و چاقی
- مصرف دخانیات و الکل
در کودکان نیز نارسایی قلب در کودکان و نارسایی قلب در نوزادان معمولاً به دلیل ناهنجاریهای مادرزادی، عفونتهای ویروسی یا اختلالات ژنتیکی ایجاد میشود.
جدول مراحل نارسایی قلبی
پیشرفت نارسایی قلب چهار مرحلهی اصلی دارد که در جدول زیر بررسی شده است.
| مرحله | توضیح | ویژگیها |
|---|---|---|
| مرحله A | خطر بالا بدون علائم | فشار خون بالا، دیابت، چاقی |
| مرحله B | آسیب ساختاری بدون علائم | اختلال عملکرد بطن |
| مرحله C | وجود علائم نارسایی قلبی | تنگی نفس، ورم اندامها |
| مرحله D | نارسایی پیشرفته و مقاوم | نیاز به مداخلات تخصصی |
بیمارانی که در مراحل C و D قرار دارند، معمولاً نیازمند درمانهای تخصصی و ارزیابیهای بالینی توسط پزشکان متخصص هستند.
چگونه نارسایی قلب را درمان کنیم؟
درمان نارسایی قلب بر اساس مرحله بیماری، سن بیمار و شرایط بالینی تعیین میشود. درمان نارسایی قلبی ترکیبی از درمان دارویی، اصلاح سبک زندگی و در برخی موارد روشهای پیشرفته است.
1. داروها
بخش مهم درمان، مصرف داروهای استاندارد است. برخی از این داروها شامل موارد زیر هستند:
- مهارکنندههای ACE
- بتابلوکرها
- دیورتیکها
- ARNIها
- داروهای SGLT2
با توجه به شرایط بیمار، پزشک ممکن است قرص نارسایی قلب خاصی را تجویز کند. در بسیاری از موارد، مهارکنندههای SGLT2 و ARNIها به عنوان بهترین دارو برای نارسایی قلب در سالهای اخیر مطرح شدهاند.
2. تغییر سبک زندگی
درمان بدون اصلاح سبک زندگی کامل نمیشود. موارد ضروری شامل محدود کردن مصرف نمک، کنترل وزن، ترک سیگار، فعالیت بدنی منظم و مصرف غذاهای مناسب هستند. اما سوال پیش میآید که چه غذاهایی برای نارسایی قلب مفید است؟ در این مورد، باید به سبزیجات سبز، ماهیهای چرب، غلات کامل، مغزها و مواد غذایی با سدیم کم اشاره کنیم. همچنین کنترل چاقی و ضربان قلب و توجه به تشخیص زودهنگام فشارخون بالا در کودکان نقش مهمی در پیشگیری از تشدید نارسایی قلبی در سنین مختلف دارد.
3. درمانهای پیشرفته
در مراحل پیشرفته ممکن است نیاز به دستگاههای کمک پمپاژ، CRT، ICD یا حتی پیوند قلب وجود داشته باشد.
جدول تفاوت علائم نارسایی در سمت چپ و راست قلب
| نوع نارسایی قلبی | علائم اصلی | توضیح |
|---|---|---|
| نارسایی قلب چپ | تنگی نفس، سرفه شبانه، خستگی | به دلیل ناتوانی قلب در پمپاژ خون به بدن، مایع در ریهها جمع میشود. |
| نارسایی قلب راست | ورم پاها، افزایش وزن، احساس سنگینی شکم | خون در سیاهرگها تجمع میکند و باعث تورم اندامها میشود. |
طول عمر بیماران نارسایی قلبی
طول عمر بیمار نیز با مرحله بیماری، سن، نوع درمان و پایبندی بیمار به دارو در ارتباط است. بیمارانی که درمان منظم دارند و به موقع به متخصصی مانند دکتر مجید فرجی مراجعه میکنند، معمولاً طول عمر و کیفیت زندگی بهتری دارند. اما پرسش مهم دیگری که به وجود میآید، این است که آیا نارسایی قلبی باعث مرگ میشود؟ اگر این عارضه درمان نشود یا دیر تشخیص داده شود، ممکن است خطر مرگ را افزایش دهد؛ اما با درمان بهموقع، پیشرفت بیماری بسیار کند میشود.
نارسایی قلب خفیف
در نارسایی قلب خفیف علائم ممکن است تنها شامل خستگی یا تنگی نفس خفیف باشند. اما اگر همین مرحله کنترل نشود، به مراحل پیشرفتهتر میرسد. بنابراین مراجعه دورهای به متخصص قلب، پایش فشار خون و اصلاح رژیم غذایی ضروری است.
جمعبندی
نارسایی قلب یک اختلال شایع و خطرناک است که با تشخیص به موقع و اتخاذ روشهای درمانی موثر، قابل پیشگیری میباشد. با شناخت مراحل نارسایی قلبی و مصرف داروهای مناسب، میتوان از عوارض این بیماری جلوگیری کرد. بیماران باید با مشاهده کوچکترین نشانهها باید به دکتر نارسایی قلب یا متخصصان قلب و عروق مراجعه کنند تا بیماری از مرحله خفیف به مراحل پیشرفتهتر نرسد. همچنین برخی بیماریهای دریچهای مانند تنگی آئورت در صورت تشخیص و درمان بهموقع میتوانند از پیشرفت مشکلات قلبی و بروز نارسایی قلبی جلوگیری کنند.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
سوالات متداول درباره نارسایی قلب
نارسایی قلبی یعنی چه؟
نارسایی قلبی به حالتی گفته میشود که قلب توان کافی برای پمپاژ خون و تأمین نیاز بدن ندارد. این بیماری به معنای توقف قلب نیست بلکه کاهش عملکرد آن است.
علائم نارسایی قلبی خفیف چیست؟
علائم نارسایی قلبی خفیف معمولاً شامل تنگی نفس در فعالیت، خستگی زودرس و ورم خفیف پاها است که ممکن است بیمار در ابتدا نادیده بگیرد.
بهترین دارو برای نارسایی قلب کدام است؟
درمان دارویی شامل مهارکنندههای ACE، ARNI، بتابلوکرها و داروهای SGLT2 است که بسته به شرایط بیمار، توسط پزشک متخصص تجویز میشود.
منبع:
