بهترین روش اسکن قلب بیمار: مقایسه انواع اسکن قلب؛ کدام روش دقت بیشتری دارد؟

اسکن قلب، اصطلاحی کلی برای انواع روشهای تصویربرداری میباشد که به پزشکان امکان میدهد ساختار، عملکرد و خونرسانی به عضله قلب را بررسی کنند. این روشها در تشخیص بیماریهای مختلف قلبی-عروقی نظیر بیماری عروق کرونر، نارسایی قلبی، کاردیومیوپاتی و بیماریهای دریچهای کاربرد دارند. از آنجایی که هر روش مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارد، تصمیمگیری برای انتخاب بهترین روش اسکن قلب نیازمند بررسی وضعیت بالینی بیمار و هدف از انجام اسکن است. دکتر مجید فرجی، یکی از متخصصین قلب و عروق مجرب در داخل ایران به حساب میآید که با ارزیابی دقیق شرایط بیمار، بهترین گزینه درمانی را پیشنهاد میدهد.
بهترین روش اسکن قلب: مقایسه انواع اسکن قلب
برای بررسی اینکه کدام روش دقت بیشتری دارد، لازم است به مقایسه جامع بین روشهای اصلی اسکن قلب بپردازیم:
1. اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی، یک روش تصویربرداری اولتراسوند است که ساختار و عملکرد قلب را به صورت بلادرنگ نمایش میدهد. اما فرق اکو با اسکن قلب چیست؟ اکو نیز نوعی اسکن قلب محسوب میشود و معمولا منظور از اسکن قلب در اصطلاح عامیانه، روشهای پیچیدهتر تصویربرداری مانند اسکن هستهای یا سیتی آنژیو است که جزئیات دقیقتری از خونرسانی یا عروق کرونر ارائه میدهند.
2. تست ورزش
تست ورزش، یک ارزیابی عملکردی است که نشان میدهد قلب در شرایط استرس، چگونه عمل میکند. این تست میتواند شامل نوار قلب یا ترکیب با روشهای تصویربرداری مانند اکوکاردیوگرافی استرس یا اسکن هستهای قلب استرس باشد.
سوالی که به وجود میآید این است که اسکن قلب بهتر است یا تست ورزش؟ تست ورزش برای ارزیابی کلی ظرفیت عملکردی قلب و بروز علائم تحت فشار مفید است. اما اگر نتایج تست ورزش مبهم باشد یا نیاز به ارزیابی دقیقتر خونرسانی به عضله قلب باشد، اسکنهای دقیقتر مانند اسکن هستهای قلب ترجیح داده میشوند.
3. اسکن هستهای قلب
در این روش، از مواد رادیواکتیو ایمن برای ارزیابی جریان خون به عضله قلب استفاده میشود. چرا اسکن قلب دو مرحله است؟ اسکن هستهای قلب در دو مرحله انجام میشود: یک مرحله در حالت استراحت و یک مرحله در حالت استرس. مقایسه تصاویر دو مرحله به پزشک اجازه میدهد تا مناطقی از عضله قلب را که در حالت استرس خونرسانی کافی ندارند (ایسکمی) یا مناطقی که دچار آسیب دائمی شدهاند (انفارکتوس یا بافت مرده) را شناسایی کند.
بهترین روش اسکن قلب، اسکن هستهای قلب بهتر است یا آنژیوگرافی؟
اسکن هستهای قلب یک تست غیرتهاجمی و عملکردی است که نشان میدهد آیا خون به عضله قلب میرسد یا خیر؛ اما آنژیوگرافی یک روش تهاجمی است که به طور مستقیم رگهای کرونر را نشان میدهد و انسدادها را با دقت بسیار بالا مشخص میکند. آنژیوگرافی طلاییترین روش برای تشخیص قطعی گرفتگی عروق کرونر است؛ اما به دلیل تهاجمی بودن، معمولاً پس از مثبت شدن تستهای غیرتهاجمی مانند اسکن هستهای قلب، توصیه میشود.
عوارض اسکن هستهای قلب برای اطرافیان
مقدار ماده رادیواکتیو تزریق شده در اسکن هستهای قلب بسیار کم است و خطر معنیداری برای اطرافیان ایجاد نمیکند. با این حال، توصیه میشود پس از اسکن، برای چند ساعت از تماس نزدیک و طولانی با زنان باردار و کودکان خردسال خودداری شود.
سیتی آنژیوگرافی
سیتی آنژیوگرافی قلب، یک روش غیرتهاجمی میباشد که با استفاده از اشعه ایکس و تزریق ماده حاجب، تصاویر سهبعدی از عروق کرونر ارائه میدهد. حالا سوال به وجود میآید که اسکن قلب بهتر است یا سیتی آنژیو؟ منظور از اسکن قلب در این مقایسه اغلب اسکن هستهای است. سیتی آنژیوگرافی در نمایش مستقیم تنگیها و انسدادهای عروق کرونر، بسیار دقیق است و میتواند وجود پلاکهای آترواسکلروتیک را نشان دهد. در مقابل، اسکن هستهای قلب، بیشتر عملکردی است و نشان میدهد که این تنگیها تا چه حد بر خونرسانی به عضله قلب تأثیر گذاشتهاند.
بهترین روش اسکن قلب: سیتی آنژیو بهتر است یا اسکن هستهای؟
سیتی آنژیو برای ارزیابی آناتومی عروق بسیار دقیق است؛ اما اسکن هستهای قلب برای ارزیابی عملکردی (میزان خونرسانی به عضله قلب) ارجحیت دارد. تصمیمگیری نهایی توسط متخصص قلب و عروق با توجه به شرایط خاص هر بیمار اتخاذ میشود.
چه نکاتی را قبل و بعد از بهترین روش اسکن قلب باید رعایت کنیم؟
آمادگی صحیح و مراقبتهای پس از اسکن، نقش مهمی در کیفیت نتایج و کاهش عوارض دارد. بسیاری از بیماران میپرسند که بعد از اسکن قلب چه بخوریم؟ و نکات کلی شامل چه مواردی میشود؟ مهمترین نکات قبل از اسکن عبارتاند از:
- ناشتا بودن
- اجتناب از مصرف کافئین
- اطلاع به پزشک در مورد داروهای مصرفی، به ویژه داروهای دیابت، آسم و بتا بلاکرها
- همراه داشتن لیست داروها
انتخاب بهترین روش اسکن قلب همیشه باید با نظر متخصص قلب و بررسی دقیق شرایط بیمار انجام شود تا نتایج دقیق و مفید حاصل شود.
مراقبت های بعد از اسکن هسته ای قلب نیز شامل موارد زیر میشود:
- توصیه میشود مایعات فراوان بنوشید تا به دفع سریعتر ماده رادیواکتیو از بدن کمک کنید. مصرف غذاهای سبک و بدون چربی زیاد نیز توصیه میشود.
- استراحت و پرهیز از فعالیتهای سنگین
- پایش علائم غیرعادی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا سرگیجه
بهترین روش اسکن قلب: هزینه و تفسیر نتایج اسکن قلب
اسکنهای پیچیده مانند اسکن هستهای و سیتی آنژیو، هزینه بالاتری نسبت به اکوکاردیوگرافی دارند. برای اطلاع دقیق از هزینهها، لازم است با مراکز معتبر مشورت کنید.
اما چگونه جواب اسکن قلب را بخوانیم؟ اصطلاحات تخصصی زیادی در این گزارشها به کار میرود که تنها یک متخصص قلب و عروق میتواند آنها را به درستی تفسیر کرده و در کنار سایر اطلاعات بالینی بیمار، به یک تشخیص جامع دست یابد.
به طور کلی، انتخاب بهترین روش اسکن قلب همواره باید با مشورت پزشک متخصص قلب و عروق و بر اساس شرایط خاص هر بیمار صورت گیرد. هر یک از این روشها جایگاه منحصر به فرد خود را در فرآیند تشخیص و مدیریت بیماریهای قلبی دارند و میتوانند اطلاعات ارزشمندی را برای تصمیمگیری درمانی فراهم آورند.
منبع:
