در سال 2019 بیماری کووید-۱۹، ناشی از ویروس SARS-CoV-2، سراسر جهان را فراگرفت و مشکلات زیادی به وجود آورد. اما نکته حائز اهمیت، عوارض بعدی آن و مشکلات در ارگانهای غیرریوی بود. مطالعات نشان داده که این ویروس، تأثیرات عمیق و گاه ماندگاری بر سیستمهای مختلف بدن، بهویژه سیستم قلبی-عروقی، گذاشته است.
گرچه بسیاری از بیماران پس از بهبودی، علائم حاد بیماری را پشت سر میگذارند، اما گروه قابل توجهی با چالشهای ناشی از عوارض قلبی پساکرونا دست و پنجه نرم میکنند. به همین دلیل، لازم بود تا در این مقاله به بررسی جامع تاثیر کرونا بر قلب و کرونا و بیماری قلبی بپردازیم.
بر اساس گزارش انجمن قلب آمریکا، عفونت کووید-19 میتواند باعث التهاب عضله قلب و افزایش خطر آریتمیهای قلبی شود و حتی در افراد بدون سابقه بیماری قلبی نیز مشاهده شده است.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
آشنایی با ارتباط کرونا و بیماری قلبی
ویروس SARS-CoV-2 از طریق گیرندههای ACE2 که در سلولهای اندوتلیال عروق خونی و سلولهای میوکارد (ماهیچه قلب) وجود دارند، وارد سلولها شده و میتواند مستقیماً باعث آسیب قلبی کرونا شود. علاوه بر این، واکنش التهابی سیستم ایمنی بدن به ویروس (طوفان سیتوکینی) و همچنین تشکیل لختههای خونی (ترومبوز) در عروق، از عوامل مهم بروز مشکلات قلبی بعد از کرونا هستند. دکتر مجید فرجی به عنوان متخصص بیماریهای قلب و عروق، بر این نکته تأکید دارند که شدت این عوارض میتواند از موارد خفیف تا نارساییهای شدید قلبی متغیر باشد.
عوارض قلبی کووید
عوارض قلبی کووید طیف وسیعی را شامل میشود که در ادامه به برخی از مهمترین آنها اشاره میکنیم:
- میوکاردیت و پریکاردیت: التهاب عضله قلب (میوکاردیت) و یا کیسه اطراف قلب (پریکاردیت) یکی از شناختهشدهترین عوارض قلبی کرونا است. این التهاب میتواند منجر به درد قفسه سینه، تنگی نفس و اختلال در عملکرد پمپاژ قلب شود.
- آریتمیهای قلبی: اختلالات ریتم قلب، مانند تپش قلب نامنظم یا ضربان قلب بالا (تاکیکاردی)، یکی دیگر از مشکلات قلبی بعد از کرونا است. تپش قلب بعد از کرونا میتواند نشانهای از درگیری عضلانی قلب یا پاسخ سیستم عصبی خودمختار به عفونت باشد.
- نارسایی قلبی: در موارد شدید، آسیب قلبی کرونا میتواند منجر به تضعیف عضله قلب و بروز کرونا و نارسایی قلب شود. آیا کرونا باعث نارسایی قلبی میشود؟ در این مورد، پاسخ مثبت است و این عارضه میتواند کیفیت زندگی بیمار را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
- بیماریهای عروق کرونر و سکته قلبی: افزایش احتمال لخته شدن خون و التهاب عروق میتواند خطر بروز بیماریهای عروق کرونر و حتی سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد) را افزایش دهد، حتی در افراد جوان و بدون سابقه بیماری قلبی.
- درد قفسه سینه بعد از کرونا: این علامت میتواند ناشی از علل مختلفی از جمله میوکاردیت، پریکاردیت، آمبولی ریه یا حتی اسپاسم عروق کرونر باشد.
کووید و قلب: چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟
افراد مسن، کسانی که بیماریهای زمینهای قلبی-عروقی (مانند فشار خون بالا، دیابت، چربی خون بالا) دارند، افراد چاق و سیگاریها، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عوارض قلبی کرونا قرار دارند. با این حال، همانطور که دکتر مجید فرجی اشاره میکنند، حتی افراد جوان و سالم نیز ممکن است دچار مشکلات قلبی بعد از ویروس کرونا شوند.
عوارض قلبی کرونا تا چه مدت باقی میماند؟
طول دوره ماندگاری عوارض قلبی کرونا متغیر است. در برخی افراد، این علائم طی چند هفته یا ماه بهبود مییابند، اما در برخی دیگر، ممکن است تا ماهها یا حتی سالها ادامه یابند و به عنوان سندرم طولانیمدت کووید (Long COVID) شناخته شوند. تشخیص و پیگیری به موقع توسط متخصصان، از جمله دکتر مجید فرجی، برای مدیریت این عوارض ضروری است.
بیماری کووید-19 و عوارض قلبی و عروقی
مدیریت مشکلات قلبی بعد از کرونا نیازمند توجه به یکسری نکات و مراقبتها است. به طور مثال، بروز علائمی مانند درد قفسه سینه بعد از کرونا، تنگی نفس، خستگی مفرط و تپش قلب، مراجعه سریع به پزشک ضروری است. انجام تستهای تشخیصی مانند نوار قلب (ECG)، اکوکاردیوگرافی، آزمایشهای خونی و در صورت لزوم MRI قلب برای ارزیابی دقیق وضعیت قلب نیز مهم است که توسط پزشک متخصص توصیه میشود. تجویز داروهای مناسب برای کنترل فشار خون، کلسترول، آریتمیها و نارسایی قلبی نیز به عنوان درمان هدفمند در نظر گرفته میشود.
در کنار موارد فوق، رعایت رژیم غذایی سالم، ترک سیگار، مدیریت استرس و انجام ورزشهای منظم (تحت نظر پزشک) نقش بسزایی در بهبود و پیشگیری از تشدید مشکلات قلبی بعد از کرونا دارد.
جدول مقایسه مهمترین عوارض قلبی کرونا و نشانههای مرتبط
| عارضه قلبی کرونا | توضیح عارضه | علائم کلیدی | اقدام ضروری |
|---|---|---|---|
| میوکاردیت | التهاب عضله قلب ناشی از درگیری مستقیم ویروس | درد قفسه سینه، تنگی نفس، خستگی | مراجعه سریع به متخصص قلب |
| پریکاردیت | التهاب پرده اطراف قلب | درد تیز قفسه سینه، بدتر شدن درد با تنفس | استراحت و پیگیری پزشکی |
| آریتمی قلبی | اختلال در ریتم ضربان قلب | تپش قلب، سرگیجه، بیحالی | انجام نوار قلب و کنترل دارویی |
| نارسایی قلبی | تضعیف قدرت پمپاژ قلب پس از کرونا | تنگی نفس، ورم پا، خستگی شدید | درمان هدفمند و پایش دورهای |
| لختههای خون | افزایش احتمال ترومبوز و گرفتگی عروق | درد قفسه سینه، تنگی نفس ناگهانی | نیاز فوری به ارزیابی پزشکی |
نکات کلیدی در مدیریت عوارض قلبی پساکرونا
- مراجعه دورهای به پزشک برای پایش وضعیت قلب ضروری است.
- هرگونه تغییر در علائم یا بروز علائم جدید باید جدی گرفته شود.
- رعایت توصیههای پزشکی و داشتن سبک زندگی سالم، کلید بهبودی پایدار است.
در نهایت، درک صحیح از بیماری کووید-19 و عوارض قلبی و عروقی آن و اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه و درمانی مناسب، میتواند به بهبود کیفیت زندگی افرادی که پس از ابتلا به کرونا با چالشهای قلبی مواجه شدهاند، کمک شایانی نماید.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
منبع:
