احساس بیحسی، گزگز یا ضعف در دست چپ، فک یا ناحیه شانه، از مواردی هستند که شاید برای بسیاری از افراد در شرایط مختلف به وجود بیاید. تمایز قائل شدن بین این دو، مستلزم درک درست و اصولی از مکانیسمهای بدن و شناخت دقیق علائم است. به همین دلیل، در این مقاله به بررسی بی حسی دست چپ و فک میپردازیم و مشخص میکنیم که چه زمانی بیحسی نشانه مشکل قلبی است؟
بیحسی، گزگز یا ضعف در دست چپ، فک یا شانه میتواند ناشی از علل مختلف باشد؛ اما تشخیص زمان آن به عنوان نشانه خطر حیاتی میباشد. تیر کشیدن قلب همراه با درد دست چپ از علائم کلیدی حمله قلبی است که نیاز به اقدام فوری دارد و باید از علل کمتر جدیتر تفکیک شود.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
مکانیسم درد و بیحسی ارجاعی قلبی
قلب فاقد گیرندههای درد اختصاصی میباشد. هنگام ایسکمی یا آسیب به عضله قلبی، سیگنالهای عصبی از طریق طناب نخاعی ارسال میشوند. این طناب نخاعی مسیرهای مشترکی با اعصاب حسی مناطق دیگر مانند دست چپ، شانه، فک و گردن دارد. مغز در تفسیر منشأ این سیگنالها دچار اشتباه میشود و درد یا بیحسی را در این مناطق حس میکند، نه مستقیماً بر روی قفسه سینه. این پدیده به درد ارجاعی معروف است و دلیل اصلی بروز بی حسی فک و حمله قلبی یا احساس ناراحتی در اندام فوقانی میباشد. همچنین، آریتمی قلبی (اختلال در ریتم قلب) میتواند عاملی برای بروز این نوع دردهای ارجاعی یا احساس ناراحتی باشد.
بی حسی سمت چپ بدن نشانه چیست؟
در این شرایط، بیحسی یا درد یکی از چندین نشانه موجود است. ویژگیهای کلیدی شامل موارد زیر است:
- الگوی انتشار: ناراحتی اغلب از قفسه سینه به سمت بیرون منتشر میشود. ممکن است علت درد دست چپ از بازو تا انگشتان باشد، اما معمولاً بهصورت عمقی و مبهم است و نمیتوان نقطهای خاص را برای آن نشان داد.
- علائم همراه: این بیحسی یا درد تقریباً همیشه با سایر علائم مانند فشار، سنگینی یا سوزش در قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، سرگیجه یا اضطراب غیرمعمول همراه است.
- عوامل تشدید و تسکین: با فعالیت بدنی یا استرس عاطفی آغاز یا تشدید شده و با استراحت یا مصرف نیتروگلیسیرین تسکین مییابد.
- محدوده زمانی: در حمله قلبی حاد، این علائم پایدارند (معمولاً بیش از ۱۵-۲۰ دقیقه) و بهسرعت تشدید میشوند.
طبق دیدگاههای تخصصی در قلب و عروق، از جمله آنچه دکتر مجید فرجی بر آن تأکید دارد، کلید تشخیصی، مجموعه علائم میباشد. بی حسی فک و حمله قلبی بهتنهایی و بدون هیچ علامت دیگری کمتر دیده میشود.
علل غیرقلبی شایع بیحسی سمت چپ بدن
در بسیاری از موارد، منشأ این علائم به سیستم اسکلتی-عصبی بازمیگردد:
- مشکلات ستون فقرات گردنی: فتق دیسک، آرتروز یا تنگی کانال گردنی میتواند بر ریشههای عصبی که به دست عصبدهی میکنند، فشار آورد. این حالت اغلب علت بی حسی دست از کتف به پایین است و با حرکات خاص گردن تشدید میشود.
- سندرمهای تونلی عصبی: مانند سندرم تونل کارپال که باعث فشار بر عصب مدیان در مچ دست میگردد. این مورد معمولاً علت بی حسی دست از آرنج به پایین است و شبها یا با فعالیتهای تکراری مچ بدتر میشود.
- مشکلات مفصل شانه: التهاب تاندونها یا بورسها میتواند درد و گاهی بیحسی ارجاعی ایجاد کند.
- اختلالات سیستمیک: اختلالاتی مانند نوروپاتی دیابتی، کمبود ویتامینهای گروه B، یا مشکلات تیروئید که میتوانند باعث گزگز منتشر شوند.
درمان بی حسی دست از آرنج به پایین و سایر موارد
درمان کاملاً وابسته به تشخیص دقیق است و خوددرمانی میتواند خطرناک باشد. اگر منشأ مشکل ستون فقرات گردنی باشد، درمان شامل فیزیوتراپی تخصصی، مدالیتههای کاهش درد، ورزشهای اصلاحی یا در موارد پیشرفته، مداخله جراحی میباشد. برای سندرم تونل کارپال، استفاده از آتل، تزریق کورتیکواستروئید یا جراحی رهاسازی عصب مدیان راهکارهای متداول هستند. همچنین، در مورد نوروپاتی ناشی از دیابت، کنترل قند خون و داروهای تعدیلکننده نوروپاتی در اولویت قرار میگیرد.
قبل از پرداختن به درمان بی حسی دست از آرنج به پایین، ابتدا باید احتمال علل قلبی بهطور قاطع رد شود. ارزیابی قلبی ممکن است شامل نوار قلب، آزمایش خون، تست استرس یا آنژیوگرافی باشد.
چه زمانی برای بی حسی سمت چپ بدن به پزشک مراجعه کنیم؟
در مواجهه با بیحسی در دست چپ، فک یا شانه، در صورت وجود هر یک از شرایط زیر، بلافاصله با شماره اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید:
- بیحسی یا دردی که ناگهانی، شدید و بدون دلیل مشخص (مانند ضربه) رخ دهد.
- بیحسی همراه با هر یک از این علائم: احساس فشار، سنگینی یا درد در قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، سبکی سر یا خفگی.
- انتشار ناراحتی به پشت، گردن یا شکم.
- در افرادی با سابقه بیماری قلبی، دیابت، فشار خون بالا یا کلسترول بالا، حتی علائم مبهم باید جدی گرفته شود.
اگر بیحسی مزمن، متناوب و بدون علائم هشدار قلبی ذکرشده است، باید برای تشخیص قطعی به پزشک مراجعه نمود. مراجعه به یک متخصص قلب و عروق مانند دکتر مجید فرجی، بسته به شرح حال و معاینه فیزیکی اولیه، مسیر بعدی را مشخص خواهد کرد.
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید: ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰ - ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱
✅ یا بهصورت آنلاین نوبت رزرو کنید: [رزرو آنلاین نوبت]
کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائهدهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل آنژیوگرافی، درمان واریس، آمبولیزاسیون پروستات بدون جراحی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم
جمعبندی
بی حسی دست چپ و فک میتواند زنگ خطری برای یک مشکل حاد قلبی باشد؛ اما اغلب ناشی از مشکلات غیرقلبی مانند درگیریهای عصبی-اسکلتی است. عامل تمایز، توجه به الگوی همراهی علائم است. بیحسی مداوم و طولانیمدت، بدون ارتباط با فعالیت و فاقد سایر نشانههای قلبی، احتمالاً منشأ دیگری دارد. با این حال، هرگز نباید نسبت به شروع ناگهانی این علامت، بیتفاوت بود.
منبع:
