انواع بیماریهای عروقی چیست؟ کاملترین راهنمای ۲۰۲۵ برای شناخت مشکلات عروقی
سامانه عروقی شبکهای گسترده از سرخرگها، سیاهرگها و مویرگهاست که وظیفه خونرسانی و اکسیژنرسانی به تمام بافتهای بدن را برعهده دارد. هر اختلالی در این شبکه، چه در حد تنگی و التهاب و چه در حد انسداد کامل، میتواند پیامدهای جدی برای قلب، مغز، ریه، کلیه و اندامهای محیطی ایجاد کند. درواقع هنگامی که میپرسیم بیماری عروقی چیست یا بیماری قلبی و عروقی چیست؟ باید بدانیم که این دسته بیماریها گستره وسیعی از مشکلات شامل اختلال در عملکرد رگهای کرونر، شریانهای محیطی، رگهای وریدی و حتی رگهای لنفی را در برمیگیرند.
دکتر مجید فرجی، متخصص قلب و عروق، شناخت درست و زودهنگام این بیماریها را کلید پیشگیری از سکته مغزی و دلایل عمده نارسایی قلبی میدانند و در همین راستا، دقیقترین تشخیصها و مشاورههای درمانی را ارائه میدهند.
جدول معرفی بیماریهای عروقی
| نوع بیماری | توضیح تخصصی | خطرات اصلی | شایعترین روشهای درمان |
|---|---|---|---|
| بیماریهای عروق کرونر | تنگی یا انسداد شریانهایی که خونرسانی به قلب را انجام میدهند | سکته قلبی، نارسایی قلبی، آریتمی | دارو، استنت، آنژیوپلاستی، جراحی بایپس |
| بیماریهای شریانی محیطی (PAD) | کاهش خونرسانی به پاها و اندامهای محیطی | زخمهای مقاوم، درد هنگام راهرفتن، گانگرن | کنترل عوامل خطر، استنت، جراحی بایپس محیطی |
| بیماریهای وریدی (مانند واریس) | اختلال در عملکرد دریچههای وریدی و برگشت خون | درد، ورم، ترومبوز ورید عمقی (DVT) | لیزر، اسکلروتراپی، جراحی |
| آنوریسمها | اتساع غیرطبیعی دیواره شریانها | پارگی شریان و خونریزی داخلی | جراحی باز یا اندوواسکولار |
| واسکولیتها | التهاب عروق بهدلیل اختلالات ایمنی | آسیب بافتی، نارسایی ارگانها | داروهای ضدالتهاب و ایمونوتراپی |
| بیماریهای لنفاوی | انسداد یا اختلال در تخلیه لنف | ورم اندام، عفونتهای مکرر | فیزیوتراپی، کمپرس و درمان ترکیبی |
بیماریهای عروقی چیست؟
از نظر علم پزشکی، بیماریهای عروقی به هرگونه اختلال در ساختار یا عملکرد رگها گفته میشود. این اختلال ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- تنگی یا انسداد شریانها
- ضعف دیواره رگ و ایجاد آنوریسم
- التهاب عروقی
- اختلال بازگشت خون در وریدها
این بیماریها ممکن است خاموش باشند؛ یعنی فرد تا مدتها علامت مشخصی احساس نکند. بااینحال، آسیب به مرور پیشروی میکند و ناگهان با سکته قلبی یا مغزی خود را نشان میدهد.
انواع بیماری عروق کرونر
در بین انواع بیماریهای عروقی، بیماریهای کرونری مهمترین دستهاند. زمانی که چربی و التهاب در دیواره شریان کرونر تجمع مییابد، پلاک ایجاد میشود. این پلاک میتواند تنگی ثابت بدهد یا ناگهان پاره شود و لخته بسازد. شایعترین انواع بیماری عروق کرونر شامل موارد زیر میباشند:
- تنگی پایدار کرونر
- سندرمهای حاد کرونری
- اسپاسم شریان کرونر
انواع بیماری عروق محیطی
وقتی جریان خون در پاها، دستها یا اندامهای محیطی مختل میشود، فرد دچار بیماری شریانی محیطی یا PAD میشود. علامت شاخص این وضعیت، درد پا هنگام راهرفتن است که با استراحت بهتر میشود.
در مقابل، درگیری وریدها بیشتر با ورم، سنگینی پا، واریس و گاهی ترومبوز ورید عمقی (DVT) خود را نشان میدهند.
علائم بیماری عروقی
به طور کلی، علائم بیماری عروقی شامل موارد زیر میشود:
- درد یا فشار در قفسه سینه
- سردی یا بیحسی در اندامها
- ورم پاها یا تغییر رنگ پوست
- درد پا هنگام راه رفتن (لنگش)
- تنگی نفس یا تپش قلب
- برجستگی وریدها یا ایجاد زخمهای دیرترمیم
گاهی علائم آنقدر خفیف هستند که بیمار آن را با خستگی یا افزایش سن اشتباه میگیرد. این همان زمانی میباشد که تشخیص دیرهنگام میتواند خطرناک شود.
شایع ترین بیماریهای قلبی عروقی در ایران و جهان
آمارهای جدید نشان میدهد که بیماریهای قلبیـعروقی همچنان در صدر علل مرگومیر هستند. شایعترین بیماریهای قلبی عروقی شامل موارد زیر میشوند:
- بیماری عروق کرونر
- سکته مغزی ایسکمیک
- نارسایی قلبی
- بیماریهای شریانی محیطی
- آنوریسم آئورت
- ترومبوزهای وریدی
نکته قابلتوجه این میباشد که بسیاری از این موارد به دلیل کنترل نشدن عوامل خطر مانند دیابت، چربی خون و فشار خون دیده میشوند.
درمان بیماری عروقی
درمان رایج، به نوع بیماری، شدت علائم و محل درگیری، متفاوت میباشد. رویکرد کلی درمان شامل سه بخش اصلی است:
1. کنترل عوامل خطر
تنظیم فشارخون، چربی، قندخون، ترک سیگار، اصلاح رژیمغذایی و افزایش فعالیت. این بخش جزء مهمترین توصیههای متخصصان به بیماران است.
2. درمان دارویی
شامل داروهای رقیق کننده خون، استاتینها، داروهای ضدالتهاب، نیتروگلیسیرین و داروهای تنظیمکننده پرفشاری خون.
3. درمانهای مداخلهای و جراحی
مانند آنژیوپلاستی، استنتگذاری، جراحی بایپس، لیزر واریس، درمانهای اندوواسکولار و جراحی آنوریسم.
در سال ۲۰۲۵، استفاده از تکنولوژیهای اندوواسکولار کمتهاجمی، سرعت بهبود را افزایش داده و عوارض درمانی را بهطور قابلتوجهی کاهش داده است.
سخن پایانی
اگر بخواهیم بدانیم انواع بیماری عروق چه هستند، باید بپذیریم که سیستم عروقی یک شبکه گسترده و حساس است که کوچکترین اختلال در عملکرد آن میتواند سلامت قلب، مغز و اندامها را تحتتأثیر قرار دهد. آگاهی از انواع بیماریهای عروقی و علائم آنها، تشخیص زودهنگام و مراجعه سریع به متخصص قلب و عروق میتواند از بسیاری از سکتهها و عوارض خطرناک جلوگیری کند. به طور کلی، پیگیری علائم، کنترل سبک زندگی و مراجعه منظم به پزشک، اصلیترین گام برای محافظت از قلب و عروق در سال ۲۰۲۵ است.
منبع:
آیا این نوشته برایتان مفید بود؟
