فشار خون بالا: علائم، علتها و بهترین روشهای درمان پزشکی

بیماریهای زمینهای در جوامع امروزی، شدت و شیوع بیشتری نسبت به قبل پیدا کردهاند؛ اما فشار خون بالا یکی از شایعترین بیماریهای حال حاضر است. این بیماری ممکن است تا سالها بدون علامت باقی بماند و ناگهان به صورت یک بحران جدی قلبی - عروقی ظاهر شود. به همین دلیل، فشار خون بالا را قاتل خاموش مینامند؛ زیرا آسیب آن به قلب، مغز، کلیه و چشمها بسیار تدریجی و در عین حال بسیار عمده است. آگاهی از علائم فشار خون بالا، دانستن اینکه فشار خون بالا نشانه چیست و یادگیری بهترین روشهای درمان فشار خون بالا، نخستین گام برای جلوگیری از عوارض خطرناک این بیماری است.
علائم فشار خون بالا
در مراحل اولیه، اغلب بیماران هیچ علامتی گزارش نمیکنند؛ اما با افزایش شدید فشار، نشانههایی مانند سردرد شدید، سرگیجه، تاری دید، تپش قلب، احساس سنگینی سر و حتی درد قفسه سینه بروز میکند. بسیاری از مراجعان هنگام تجربه سردردهای مکرر، شکایت مهمی مطرح میکنند و آن همن این است که برای فشار بالا و سردرد چی بخوریم؟
فشار خون بالا در اغلب موارد بدون علامت است و تنها راه پیشگیری از عوارض خطرناک آن، تشخیص زودهنگام، پایش منظم و درمان اصولی تحت نظر پزشک متخصص میباشد. اتکا به درمانهای خانگی بدون بررسی علت زمینهای، میتواند خطرناک و گمراهکننده باشد.
پاسخ این است که قبل از مصرف هر خوراکی یا دارو، باید علت سردرد مشخص شود. اگر سردرد ناشی از فشار خون بالا باشد، درمان آن با کنترل فشار آغاز میشود. از منظر پزشکی، درمان سردرد ناشی از فشار خون بالا تنها با کاهش اصولی فشار امکانپذیر است. خوددرمانی ممکن است خطرناک باشد؛ زیرا سردرد یکی از نشانههای بحران فشار خون نیز محسوب میشود.
فشار خون بالا نشانه چیست؟
فشار خون بالا اغلب پیامد مجموعهای از عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی است. در بیش از ۹۰ درصد افراد، علت دقیق مشخص نیست و آن را فشار خون اولیه مینامند. اما گاهی فشار خون بالا نشانه مشکلات جدیتری است، مانند:
- بیماریهای کلیوی
- اختلالات هورمونی مانند پرکاری تیروئید یا فئوکروموسیتوما
- تنگی شریان کلیوی
- مصرف زیاد نمک، الکل یا داروهای خاص
عدد نرمال فشار خون چقدر است؟
عدد نرمال فشار خون باید حدود ۱۲۰/۸۰ میلیمتر جیوه باشد. اعداد بین ۱۳۰ تا ۸۰/۹۰ مرحله پیشفشار خون و مقادیر بالاتر از آن فشار خون بالا محسوب میشود. اندازهگیری منظم در منزل، بهترین روش برای تشخیص زودهنگام تغییرات فشار است.
روشهای درمان فشار خون بالا
درمان فشار خون بالا بر اساس شدت بیماری، سن بیمار، وجود بیماریهای زمینهای و سبک زندگی او تعیین میشود. درمان پزشکی شامل داروهای کاهنده فشار خون، اصلاح رژیم غذایی و تغییر سبک زندگی است. با این حال بسیاری از بیماران به دنبال درمان فشار خون بدون قرص نیز هستند که نیازمند پیروی از برنامه غذایی و سبک زندگی نرمال و سالم است.
درمان خانگی فشار خون بالا و سردرد
روشهای خانگی بیشتر در کاهش موقت و کنترل اولیه فشار تاثیر دارند. برخی از این روشها شامل موارد زیر است:
- کاهش نمک و نوشیدن آب خنک
- تنفس عمیق و استراحت
- قرار دادن پاها در آب گرم برای بهبود جریان خون
این روشها در پایین آوردن سریع فشار خون بالا در منزل میتوانند موثر باشند؛ اما هرگز درمان اصولی و قطعی نیستند. اگر فشار بسیار بالا همراه با سردرد شدید یا تاری دید باشد، باید فورا به اورژانس مراجعه کرد.
پایین آوردن فشار خون بالا به صورت اصولی نیازمند درمان پزشکی است، اما برای مواقع اضطراری خانگی برخی اقدامات مانند آرامسازی عضلات، مصرف سبزیجات غنی از پتاسیم یا نوشیدن دمنوشهای ملایم میتواند به طور متوسط فشار را کاهش دهد. بااینحال هرگز نباید تصور کرد که این روشها قاتل فشار خون بالا هستند.
پایین آوردن فشار خون بالا فوری
پزشکان هشدار میدهند که کاهش شدید و ناگهانی فشار خون خطرناک است و میتواند خونرسانی به مغز و کلیه را مختل کند. به همین دلیل، متخصصان حاذقی مانند دکتر مجید فرجی توصیه میکنند که در فشارهای بالاتر از ۱۶۰ یا در صورت بروز علائم عصبی مانند بیحسی، ضعف، مشکل در گفتار یا تاری دید، بیمار باید سریعاً تحت نظر پزشک قرار گیرد.
درمان میگرن و فشار خون بالا
آیا فشار خون بالا میتواند باعث میگرن شود؟ اگرچه ارتباط مستقیم این دو موضوع، ثابت نشده، اما نوسانات شدید فشار میتواند محرک سردردهای ضربانی باشد. درمان میگرن و فشار خون بالا غالباً همراستا است؛ زیرا کنترل فشار میتواند از شدت و تعداد حملات میگرنی بکاهد.
درمان فشار خون بدون قرص
در بیماران با فشار خفیف، تغییر سبک زندگی میتواند بسیار مؤثر باشد. مهمترین اقدامات عبارتند از:
- کاهش وزن و کاهش مصرف نمک
- افزایش مصرف میوه و سبزیجات
- پیادهروی روزانه
- ترک سیگار و الکل
- مدیریت استرس و اصلاح الگوی خواب
جمعبندی
بررسی و پایش علائم فشار خون بالا، بررسی اینکه فشار خون بالا نشانه چیست، توجه به عدد نرمال فشار خون و استفاده از روشهای علمی برای پایین آوردن فشار خون بالا، همگی نقش مهمی در سلامت قلب دارند.
راهکارهای سنتی برای درمان خانگی فشار خون بالا و سردرد یا کاهش موقت فشار، میتوانند مفید واقع شوند؛ اما درمان واقعی تنها با تشخیص تخصصی امکانپذیر است. مشورت با متخصصانی مانند دکتر مجید فرجی میتواند مسیر درمان و کنترل فشار خون را دقیقتر، سریعتر و ایمنتر کند.
منبع:
