دلیل مبتلا شدن به پروستات چیست؟ علت‌های شایع در مردان

پروستات یکی از غدد مهم دستگاه تناسلی مردان است؛ غده‌ای کوچک که در عمل می‌تواند با تغییرات خودش کیفیت زندگی را تحت‌تأثیر قرار دهد. وقتی از دلیل مبتلا شدن به پروستات صحبت می‌کنیم، در واقع منظورمان مجموعه‌ای از مشکلاتی است که از بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات تا التهاب پروستات و حتی سرطان پروستات را شامل می‌شوند. هرکدام از این شرایط علت‌ها، علائم و مسیر پیشگیری متفاوتی دارند. در ادامه، بررسی می‌کنیم که علت بیماری پروستات چیست و چه عواملی بزرگ شدن پروستات و سرطان را بالا می‌برند و چرا بعضی مردان بیشتر درگیر این مشکلات می‌شوند.

دکتر مجید فرجی (فوق تخصص قلب و عروق | فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی)
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید:     ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰   -   ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱

✅  یا به‌صورت آنلاین نوبت رزرو کنید:   [رزرو آنلاین نوبت]

درمان قطعی پروستات بدون عمل جراحی (آمبولیزاسیون پروستات)  |  درمان گرفتگی رگ بدون عمل جراحی (روتابلاتور) | درمان قطعی واریس بدون عمل جراحی
 

کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائه‌دهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل درمان پروستات بدون جراحی، درمان واریس بدون جراحی، آنژیوگرافی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم

علت مشکلات پروستات در مردان چیست؟

سن، هورمون‌ها، ژنتیک، سبک زندگی و گاهی عفونت یا التهاب، از مهم‌ترین دلایل بروز مشکل پروستات هستند. پروستات به هورمون‌های مردانه، به‌ویژه تستوسترون و مشتقات آن، حساس است. همین حساسیت باعث می‌شود با افزایش سن یا تغییرات هورمونی، اندازه و عملکرد آن دگرگون شود.

در بسیاری از مردان، مشکل اصلی از حدود میانسالی آغاز می‌شود؛ یعنی جایی که تغییرات تدریجی پروستات شروع می‌شود و ممکن است علائم ادراری یا دردهای لگنی ظاهر شوند. اما شاید بپرسید پروستات در چه سنی شروع می‌شود؟ تغییرات پروستات می‌تواند از حدود 40 سالگی آغاز شود، اما احتمال بروز علائم مهم معمولاً بعد از 50 سالگی بیشتر می‌شود.

علت بزرگ شدن پروستات؛ چرا پروستات در مردان بزرگ می‌شود؟

علت بزرگ شدن پروستات در اغلب موارد، رشد خوش‌خیم غده پروستات یا BPH است. این وضعیت با سرطان فرق دارد و بیشتر به تغییرات هورمونی و افزایش سن مربوط می‌شود. با بالا رفتن سن، تعادل بین هورمون‌های مردانه و فرآیندهای سلولی در پروستات تغییر می‌کند و سلول‌های این ناحیه به‌تدریج تکثیر بیشتری پیدا می‌کنند. چرا پروستات در مردان بزرگ می‌شود؟ این موضوع، چند دلیل عمده دارد:

• سن مهم‌ترین عامل است.
• تغییرات هورمونی نقش کلیدی دارند.
• زمینه ژنتیکی می‌تواند احتمال را بیشتر کند.
• سبک زندگی کم‌تحرک و اضافه‌وزن نیز بی‌تأثیر نیست.

به همین دلیل، می‌توان به رابطه سن و بزرگی پروستات پی برد. با بالا رفتن سن، احتمال بزرگ شدن پروستات بیشتر می‌شود و این مسئله در برخی مردان به تکرر ادرار، ضعیف شدن جریان ادرار یا بیدار شدن‌های شبانه منجر می‌شود.

علت التهاب پروستات

علت التهاب پروستات یا پروستاتیت، همیشه یکسان نیست. گاهی پای عفونت باکتریایی در میان است، گاهی التهاب بدون عفونت رخ می‌دهد و گاهی هم مجموعه‌ای از عوامل عصبی، عضلانی و ایمنی باعث این مشکل می‌شوند. در واقع، پروستاتیت یکی از پیچیده‌ترین مشکلات این ناحیه است.

از نظر علمی، رابطه جنسی و التهاب پروستات هم می‌تواند مطرح باشد، اما نه به معنای ساده و مستقیم. فعالیت جنسی به‌خودی‌خود علت قطعی التهاب نیست؛ با این حال، الگوهای نامنظم جنسی، عفونت‌های منتقله یا تحریک‌های مکرر در برخی افراد می‌توانند در بروز یا تشدید علائم نقش داشته باشند. علائم شایع التهاب پروستات معمولاً شامل درد زیر شکم، سوزش ادرار، ناراحتی هنگام نشستن، احساس فشار در لگن و گاهی درد هنگام انزال است. اگر این نشانه‌ها ادامه‌دار باشند، بررسی پزشکی ضروری است.

علت سرطان پروستات

سرطان پروستات معمولاً نتیجه ترکیبی از ژنتیک و پروستات، سن، تغییرات سلولی و عوامل محیطی است. هرچه سن بالاتر می‌رود، احتمال بروز سرطان پروستات بیشتر می‌شود. همچنین اگر در خانواده، پدر یا برادر مبتلا بوده باشند، ریسک افزایش پیدا می‌کند. عوامل خطر بیماری پروستات عبارت‌اند از:

• سن بالا
• سابقه خانوادگی و ژنتیک
• چاقی و کم‌تحرکی
• تغذیه نامناسب
• التهاب‌های طولانی‌مدت
• گاهی برخی تفاوت‌های هورمونی

عوامل خطر بیماری پروستات فقط به سرطان محدود نمی‌شوند و برای بزرگ شدن پروستات یا التهاب آن هم اهمیت دارند. به همین دلیل، بررسی سابقه خانوادگی و عادات زندگی در پیشگیری و تشخیص زودهنگام بسیار مهم است.

چه کسانی بیشتر دچار پروستات می‌شوند؟

• بالای 50 سال
• افراد با سابقه خانوادگی بیماری پروستات
• افراد دارای اضافه‌وزن
• افراد کم‌تحرک‌
• کسانی که سبک زندگی پرتنش و کم‌خوابی داشته‌اند.

چه سنی احتمال ابتلا به بیماری پروستات بیشتر است؟ معمولاً بعد از 50 سالگی، و به‌ویژه در دهه‌های 60 و 70 زندگی، این احتمال بالاتر می‌رود.

سبک زندگی و پروستات

آیا نشستن زیاد باعث بیماری پروستات می‌شود؟ به‌صورت مستقیم خیر؛ اما می‌تواند یکی از عوامل تشدیدکننده باشد. از سوی دیگر، استرس و مشکلات پروستات نیز ارتباط قابل توجهی دارند. استرس مزمن می‌تواند سیستم عصبی و هورمونی بدن را به‌هم بزند و درد یا علائم ادراری را تشدید کند. بنابراین، آیا استرس روی پروستات تأثیر دارد؟ بله، به‌طور غیرمستقیم و در بعضی افراد به‌طور محسوس.

امروز پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که سبک زندگی و پروستات رابطه‌ای جدی دارند. برای مثال، نشستن طولانی و پروستات می‌تواند با کاهش جریان خون لگنی، افزایش فشار موضعی و تشدید التهاب یا علائم ادراری همراه باشد. این مسئله به‌ویژه در افرادی که ساعت‌ها پشت میز می‌نشینند یا فعالیت بدنی کمی دارند، بیشتر دیده می‌شود.

تغذیه و سلامت پروستات

رژیم غذایی پر از چربی‌های ناسالم، گوشت‌های فرآوری‌شده، نمک زیاد و سبزیجات کم، می‌تواند زمینه التهاب و مشکلات متابولیک را افزایش دهد. در مقابل، مصرف سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات، ماهی، مغزها و مواد غذایی دارای آنتی‌اکسیدان، برای سلامت پروستات مفیدتر است.

همچنین هورمون مردانه و پروستات رابطه‌ای بنیادی دارند؛ چون پروستات به مشتقات تستوسترون پاسخ می‌دهد و همین موضوع در بزرگ شدن خوش‌خیم آن نقش دارد. تعادل هورمونی، وزن سالم و تحرک منظم می‌تواند این روند را کندتر کند.

مهم‌ترین علت‌های ابتلا به پروستات و عوامل افزایش‌دهنده خطر

آیا مشکلات پروستات ارثی هستند؟

سابقه خانوادگی در بسیاری از موارد، به‌ویژه در سرطان پروستات و تا حدی در بزرگی خوش‌خیم پروستات، نقش مهمی دارد. اگر پدر یا برادر دچار این مشکلات بوده‌اند، فرد باید زودتر و منظم‌تر بررسی شود.

در این مسیر، مشاوره با پزشکان باتجربه می‌تواند به تشخیص بهتر کمک کند. برای مثال، دکتر مجید فرجی با تجربه بالینی ارزشمند خود در ارتباط با بیماران، می‌تواند در نگاه کلی به وضعیت سلامت عمومی و مدیریت عوامل خطر راهنمایی مفیدی باشد. همچنین دکتر مجید فرجی به‌عنوان متخصص قلب و عروق، بر اهمیت کنترل فشار خون، دیابت، چاقی و سبک زندگی سالم تأکید دارند؛ عواملی که به‌طور غیرمستقیم بر سلامت پروستات هم اثر می‌گذارند.

دکتر مجید فرجی (فوق تخصص قلب و عروق | فلوشیپ اینترونشنال کاردیولوژی)
عضو هیأت علمی دانشگاه تهران | مسئول فنی بخش آنژیوگرافی در هتل بیمارستان گاندی
برای مشاوره و تعیین وقت تماس بگیرید:     ۰۹۹۱۴۰۱۸۹۲۰   -   ۲۶۷۴۹۴۸۰-۰۲۱

✅  یا به‌صورت آنلاین نوبت رزرو کنید:   [رزرو آنلاین نوبت]

درمان قطعی پروستات بدون عمل جراحی (آمبولیزاسیون پروستات)  |  درمان گرفتگی رگ بدون عمل جراحی (روتابلاتور) | درمان قطعی واریس بدون عمل جراحی
 

کلینیک و مطب دکتر مجید فرجی ارائه‌دهنده خدمات تخصصی قلب و عروق شامل درمان پروستات بدون جراحی، درمان واریس بدون جراحی، آنژیوگرافی، اکوکاردیوگرافی، نوار قلب، تست ورزش، هولتر فشار و ریتم

جمع‌بندی

بزرگ شدن پروستات بیشتر به سن و هورمون‌ها مربوط است، التهاب پروستات می‌تواند از عفونت یا عوامل غیرعفونی ایجاد شود و سرطان پروستات تحت تأثیر ژنتیک، سن و برخی عوامل محیطی شکل می‌گیرد. اگر بخواهیم ساده بگوییم، علت بیماری پروستات اغلب ترکیبی از وراثت، سبک زندگی، التهاب‌های مزمن و تغییرات هورمونی است.

سوالات رایج درباره دلیل مبتلا شدن به پروستات