مراحل انجام آنژیوگرافی؛ از آمادهسازی تا تفسیر نتایج
تکنیکهای پزشکی در حوزه سلامت قلب، همواره در حال پیشرفت و دگرگونی هستند. آنژیوگرافی عروق کرونر یکی از دقیقترین و ضروریترین روشهای تشخیصی در این حوزه محسوب میشود. این روش به متخصصان قلب اجازه میدهد تا وضعیت انسدادها یا تنگیها را در شریانهای تغذیهکننده قلب به صورت زنده مشاهده کنند و نقش پررنگی در تعیین استراتژی درمانی (از جمله آنژیوپلاستی یا جراحی بایپس) دارد. درک کامل مراحل آنژیوگرافی قلب برای کاهش اضطراب بیماران و تضمین آمادگی کافی، امری ضروری میباشد و همین اصول در آنژیوگرافی پروستات نیز به کار گرفته میشود.
چه زمانی آنژیوگرافی لازم است؟
آنژیوگرافی قلب زمانی تجویز میشود که روشهای غیرتهاجمی مانند تست ورزش، اسکن هستهای یا اکوکاردیوگرافی استرس، شواهدی قوی از ایسکمی (کاهش جریان خون) میوکارد یا احتمال وجود بیماری عروق کرونر نشان دهند. همچنین، در موارد اورژانسی مانند سندرمهای حاد کرونری (مانند انفارکتوس میوکارد) و آنژین ناپایدار، آنژیوگرافی تشخیصی و مداخلهای فورا انجام میشود. دکتر مجید فرجی، متخصص قلب و عروق، با ارزیابی دقیق علائم بالینی و نتایج تستهای اولیه، به صورت دقیق و با تشخیص کاملا اصولی، تعیین کننده زمان مناسب برای آنژیوگرافی به بیمار خواهد بود.
مراحل آنژیوگرافی: آیا آنژیو قلب بیهوشی دارد؟
آنژیوگرافی معمولاً با بیحسی موضعی در محل ورود کاتتر (عمدتا شریان رادیال یا فمورال) انجام میشود. برای کاهش اضطراب بیمار و ایجاد آرامش در طول فرآیند، از داروهای آرامبخش خفیف استفاده میشود؛ اما بیمار کاملاً هوشیار است و میتواند با تیم پزشکی همکاری کند.
مراحل آنژیوگرافی قلب
مراحل آنژیوگرافی قلب در اتاق کت لب و تحت نظارت دقیق تیم پزشکی شامل متخصص قلب و عروق اینترونشنال، تکنسینها و پرستاران مجرب صورت میگیرد. مراحل کلی به صورت زیر میباشند:
- دسترسی عروقی: جراح با استفاده از تکنیک استریل، با یک سوزن، شریان منتخب (اغلب رادیال در مچ دست یا فمورال در کشاله ران) را سوراخ کرده و یک غلاف کوچک در آن قرار میدهد. انتخاب شریان رادیال امروزه به دلیل کاهش ریسک خونریزی و افزایش راحتی بیمار، ارجحیت دارد.
- هدایت کاتتر: کاتتر نازک و انعطافپذیری از طریق غلاف وارد شریان شده و به آرامی تحت هدایت فلوروسکوپی (اشعه ایکس مداوم) به سمت دهانه عروق کرونر هدایت میشود.
- تزریق ماده حاجب و تصویربرداری: ماده حاجب بر پایه ید از طریق کاتتر به دهانههای عروق کرونر تزریق میشود. این ماده رادیواُپَک مسیر جریان خون را پر میکند و به این ترتیب، تصاویر آنژیوگرافی قلب بر روی مانیتور کتلب به وضوح نمایش داده میشوند. تنگیها، انسدادها یا ناهنجاریهای عروقی در این تصاویر قابل مشاهده خواهند بود.
- مدت زمان پروسیجر: بیماران همواره این سوال را دارند که آنژیو قلب چقدر طول میکشد؟ اگر آنژیوگرافی صرفاً تشخیصی باشد و پیچیدگی خاصی وجود نداشته باشد، معمولاً بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه به طول میانجامد. اگر نیاز به اقدام درمانی (مانند آنژیوپلاستی و استنتگذاری) باشد، مدت زمان آنژیوگرافی افزایش یافته و ممکن است تا چند ساعت طول بکشد.
جدول عوارض احتمالی آنژیوگرافی قلب و میزان شیوع
| عارضه | میزان شیوع | توضیح |
|---|---|---|
| خونریزی محل ورود کاتتر | شایع | معمولاً خفیف و قابل کنترل |
| واکنش به ماده حاجب | کم | بیشتر در افراد حساس |
| آسیب کلیوی | نادر | در بیماران با نارسایی کلیه |
| آریتمی قلبی | بسیار نادر | گذرا |
| عوارض جدی قلبی | بسیار نادر | کمتر از ۱٪ |
آیا آنژیو قلب خطرناک است؟
آنژیوگرافی یک روش درمانی با ریسک نسبتاً پایین محسوب میشود. با این حال، همانند هر روش تهاجمی دیگری، خطراتی از جمله واکنشهای آلرژیک به ماده حاجب، آسیب به عروق در محل ورود کاتتر، خونریزی و در موارد نادر عوارض جدیتر قلبی و کلیوی وجود دارد. برای آشنایی با نکات قبل از آنژیوگرافی میتوانید مقاله مرتبط را مطالعه کنید.
ارزیابی دقیق پیش از عمل توسط متخصص و استفاده از تجهیزات و تکنیکهای استاندارد، ریسک را به حداقل میرساند.
تفسیر تصاویر آنژیوگرافی قلب توسط متخصص اینترونشنال، میزان و محل دقیق هرگونه تنگی (بر اساس درصد کاهش قطر لومن عروق) را مشخص میکند و تصمیمگیری برای ادامه درمان را ممکن میسازد و جزئیات مربوط به هزینه آنژیوگرافی در مقالهای دیگر ارائه شده است و میتوانید آن را مطالعه کنید.
مدت بستری آنژیوگرافی و مراقبت پس از آن
در آنژیوگرافی تشخیصی از طریق شریان رادیال، بیمار ممکن است تنها چند ساعت پس از روند درمانی (عموماً ۴ تا ۶ ساعت) تحت نظر باشد و در همان روز ترخیص شود. اگر از شریان فمورال استفاده شده باشد یا آنژیوپلاستی انجام شده باشد، مدت بستری ممکن است تا یک شب افزایش یابد. اما شاید بپرسید مراقبت بعد از آنژیوگرافی قلب چیست؟ مهمترین توصیهها شامل موارد زیر است:
- فشار دادن یا استراحت دادن به محل ورود کاتتر برای جلوگیری از خونریزی
- نوشیدن مایعات فراوان برای کمک به دفع سریعتر ماده حاجب از بدن
- پرهیز از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام سنگین برای چند روز
- ادامه مصرف داروهای رقیقکننده خون طبق دستور پزشک.
جدول مقایسه آنژیوگرافی قلب از دست و پا
| ویژگی | شریان رادیال (مچ دست) | شریان فمورال (کشاله ران) |
|---|---|---|
| میزان خونریزی | بسیار کم | بیشتر |
| راحتی بیمار | بالا | متوسط |
| زمان ترخیص | سریعتر | دیرتر |
| امکان راه رفتن بعد از آنژیو | بلافاصله | با تأخیر |
| ریسک عوارض | کمتر | بیشتر |
| کاربرد امروزی | انتخاب اول | موارد خاص |
سخن پایانی
آنژیوگرافی قلب فرآیندی کاملاً استاندارد و با درصد موفقیت بالا است که با ترکیب دانش فوق تخصص اینترونشنال کاردیولوژی و تجهیزات پیشرفته، دقیقترین نمای ممکن از وضعیت عروق کرونر را فراهم میکند. همه مراحل اعم از تعیین دقیق زمان آنژیوگرافی توسط متخصصان خبرهای چون دکتر مجید فرجی و مدیریت عوارض و برنامهریزی دقیق برای مراقبت بعد از آنژیوگرافی قلب، نقش مهم در تضمین ایمنی و نتیجه مطلوب برای بیمار ایفا میکنند. این فرایند، علیرغم ماهیت تهاجمی، با ریسک کمتری انجام میشود و ابزاری ضروری در مقابله با بیماریهای قلبی به شمار میآید.
سوالات متداول درباره مراحل آنژیوگرافی
آنژیوگرافی قلب چیست و چرا انجام میشود؟
آنژیوگرافی یک روش تصویربرداری از شریانهای قلب میباشد که برای تشخیص تنگی یا انسداد رگها استفاده میشود.
بعد از آنژیو میتوان راه رفت یا فعالیت کرد؟
اگر از دست استفاده شده باشد، معمولاً بلافاصله امکان راه رفتن هست. اگر از پا باشد یا استنت گذاشته شود، باید با احتیاط حرکت کرد.
چگونه تصاویر آنژیوگرافی تفسیر میشوند؟
متخصص اینترونشنال، میزان تنگی و محل دقیق انسداد را مشخص میکند و بر اساس آن تصمیم درمانی میگیرد.
منبع:
آیا این نوشته برایتان مفید بود؟
