آنژیوگرافی در بیماران دیابتی: نکات مهم، خطرات و مراقبتهای ویژه
با شیوع فزاینده بیماری دیابت در جامعه، علاوه بر این که متابولیسم قند را تحت تاثیر قرار میدهد، میتواند عوارض مخربی بر سیستم عروقی بدن و عروق کرونر قلب و عروق محیطی، ایجاد کند. یکی از چالشهای اصلی در مدیریت بیماران دیابتی، تشخیص و درمان به موقع گرفتگی عروق است. آنژیوگرافی یک ابزار تشخیصی و درمانی حیاتی در این زمینه میباشد. اما آنژیوگرافی در بیماران دیابتی، به دلیل ویژگیهای خاص این بیماری، نیازمند ملاحظات و مراقبتهای ویژهای است که در ادامه مورد بررسی قرار میدهیم و برای اطلاعات بیشتر میتوانید به مطلب انواع بیماریهای عروقی و بهترین دکتر برای تپش قلب مراجعه کنید.
آنژیوگرافی در بیماران دیابتی، گرفتگی عروق پا در بیماران دیابتی
دیابت به دلیل تاثیر بر دیواره رگها و افزایش التهاب، روند تصلب شرایین (آترواسکلروز) را تسریع میکند. این امر در عروق کوچک و محیطی پاها بسیار شایع است و به گرفتگی عروق پا در بیماران دیابتی منجر میشود. جراحی عروق پای دیابتی در موارد پیشرفته، گاهی تنها راه حل ممکن است؛ اما تشخیص و مداخله زودهنگام میتواند از عوارض جبرانناپذیر جلوگیری کند. نشانههای گرفتگی عروق پا در بیماران دیابتی میتواند از موارد خفیف تا بسیار شدید متغیر باشد که در عمده موارد شامل موارد زیر است:
- درد در هنگام راه رفتن
- بیحسی یا ضعف در پاها
- احساس سرما در پا یا انگشتان
- تغییر رنگ پوست پا
- عدم رویش مو در پاها و براق شدن پوست
- زخمهایی که دیر بهبود مییابند یا اصلاً خوب نمیشوند
عدم توجه به این نشانهها و تاخیر در درمان گرفتگی عروق پای دیابتی میتواند منجر به عفونتهای شدید، زخمهای دیابتی پیشرونده و در نهایت، قطع عضو شود. اما سوال اصلی بسیاری از بیماران این است که آیا گرفتگی عروق پا خطرناک است؟ در این مورد باید بگوییم که قطعا همینطور خواهد بود و نیازمند پیگیری جدی پزشکی است.
آنژیوگرافی در بیماران دیابتی: جدول تفاوت گرفتگی عروق پا با افراد غیر دیابتی
| ویژگی | بیماران دیابتی | افراد غیر دیابتی |
|---|---|---|
| محل شایع درگیری عروق | عروق کوچک و محیطی پاها | عروق بزرگتر (ران و ساق) |
| سرعت پیشرفت گرفتگی | سریع و پیشرونده | آهستهتر و تدریجی |
| شدت علائم | اغلب بیعلامت یا خفیف تا متوسط، گاهی شدید ناگهانی | معمولاً با درد و خستگی هنگام راه رفتن مشخص میشود |
| احتمال زخم و قطع عضو | بالا، بهخصوص بدون پیگیری زودهنگام | پایینتر، معمولاً با مراقبتهای استاندارد کنترل میشود |
| پاسخ به درمان | ممکن است نیاز به مداخلات تهاجمی زودهنگام داشته باشد | اغلب با درمان دارویی و تغییر سبک زندگی قابل کنترل است |
| نیاز به آنژیوگرافی و مداخله زودهنگام | بسیار مهم و حیاتی | در موارد شدید یا مقاوم به درمان نیاز است |
آنژیوگرافی پای دیابتی چگونه انجام میشود؟
آنژیوگرافی قلب، یک روش تشخیصی-درمانی میباشد که با تزریق ماده حاجب و استفاده از اشعه ایکس، وضعیت عروق خونی را به وضوح نشان میدهد. این روش برای تشخیص دقیق محل و شدت گرفتگی عروق پا حیاتی است. اما آنژیوگرافی پای دیابتی چگونه انجام میشود؟
به طور کلی، پس از بیحسی موضعی در ناحیه کشاله ران یا مچ دست، یک کاتتر نازک وارد شریان میشود. این کاتتر به سمت عروق پا هدایت شده و پس از رسیدن به محل مورد نظر، ماده حاجب تزریق میشود.
تصاویر رادیوگرافی در حین عبور ماده حاجب از عروق، گرفتگیها و انسدادها را مشخص میکنند. در صورت لزوم، در همان جلسه میتوان از طریق آنژیوپلاستی یا قرار دادن استنت، اقدام به باز کردن عروق گرفتگییافته نمود. دکتر مجید فرجی، یکی از متخصصین قلب و عروق به نام و باتجربه است که با تبحر خاص خود در این زمینه، میتواند بهترین رویکرد را برای هر بیمار تعیین کند.
ملاحظات ویژه آنژیوگرافی در بیماران دیابتی
یکی از مهمترین نگرانیها در بیماران دیابتی، خطر آسیب کلیوی ناشی از ماده حاجب است. بیماران دیابتی، بیشتر در معرض این خطر هستند. بنابراین، قبل از آنژیوگرافی، عملکرد کلیهها باید به دقت بررسی شود و هیدراسیون کافی (نوشیدن مایعات) قبل و بعد از عمل توصیه میشود.
- مصرف متفورمین و آنژیوگرافی: متفورمین، یک داروی رایج برای کنترل قند خون در دیابت نوع ۲ است. اما مصرف این دارو باید قبل از آنژیوگرافی قطع شود. معمولا پزشک توصیه میکند که متفورمین حداقل ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از آنژیوگرافی و تا ۴۸ ساعت پس از آن قطع شود. این اقدام برای جلوگیری از تجمع متفورمین در بدن در صورت بروز آسیب کلیوی ناشی از ماده حاجب ضروری است.
- کنترل قند خون: قند خون بالا میتواند عوارض آنژیوگرافی را تشدید کند. بنابراین، کنترل دقیق قند خون قبل، حین و بعد از عمل بسیار مهم است.
- مصرف قرص پلاویکس قبل از آنژیوگرافی: در مواردی که قرار است آنژیوپلاستی و استنتگذاری انجام شود، پزشک ممکن است برای جلوگیری از لخته شدن خون در استنت، تجویز قرص پلاویکس قبل از آنژیوگرافی را آغاز کند.
خطرات و مراقبتهای پس از آنژیوگرافی پای دیابتی
آنژیوگرافی، مانند هر روش تهاجمی دیگری، دارای خطراتی است که عبارتاند از:
- خونریزی یا هماتوم در محل ورود کاتتر
- واکنش آلرژیک به ماده حاجب
- آسیب به عروق
- آریتمی قلبی
- موارد نادرتر مانند سکته مغزی یا حمله قلبی
جدول نکات مهم قبل و بعد از آنژیوگرافی بیماران دیابتی
| نکته مهم | توضیح مختصر | توصیه برای بیمار |
|---|---|---|
| بررسی عملکرد کلیهها | ماده حاجب میتواند به کلیه آسیب بزند | قبل از آنژیوگرافی آزمایش کلیه انجام دهید و بعد از عمل آب کافی بنوشید |
| قطع متفورمین | داروی کنترل قند خون نوع ۲ | ۲۴–۴۸ ساعت قبل و بعد از آنژیوگرافی مصرف متفورمین را متوقف کنید |
| کنترل قند خون | قند بالا خطر عوارض را زیاد میکند | قبل، حین و بعد از عمل قند خون را کنترل کنید |
| مصرف پلاویکس (Clopidogrel) | جلوگیری از لخته شدن خون در استنت | در صورت توصیه پزشک، طبق دستور مصرف کنید |
| مراقبت محل ورود کاتتر | جلوگیری از خونریزی و هماتوم | فشار مناسب بعد از عمل، مراقبت از محل ورود و رعایت بهداشت |
| علائم خطر پس از آنژیوگرافی | خونریزی شدید، درد زیاد، تورم، تب | در صورت مشاهده هر کدام، فوراً به پزشک مراجعه کنید |
برای گرفتگی عروق پای دیابتی به چه دکتری مراجعه کنیم؟
در مواجهه با نشانههای گرفتگی عروق پا، مراجعه به پزشک متخصص قلب و عروق یا جراح عروق ضروری میباشد. این پزشکان با بررسی علائم، تاریخچه پزشکی و انجام معاینات و تستهای تشخیصی لازم، بهترین مسیر درمانی را پیشنهاد خواهند داد.
هزینه آنژیوگرافی عروق پا بسته به عوامل مختلفی از جمله نوع بیمارستان، بیمه درمانی، نوع آنژیوگرافی (تشخیصی یا درمانی همراه با آنژیوپلاستی/استنتگذاری) و هزینههای جانبی مانند دارو و بستری، متغیر میباشد. برای جزئیات بیشتر درباره هزینه انژیوگرافی و عوامل مؤثر بر آن، میتوانید به مقاله جامع آن مراجعه کنید.
در نهایت، آنژیوگرافی در بیماران دیابتی، با وجود چالشها، ابزاری کاربردی برای حفظ سلامت عروق و جلوگیری از عوارض جدی است. آگاهی از نکات مهم، رعایت توصیههای پزشکی و پیگیری منظم، نکته اصلی و مهم در بهبود کیفیت زندگی این بیماران است.
سوالات متداول درباره آنژیوگرافی در بیماران دیابتی
آنژیوگرافی در بیماران دیابتی چه زمانی ضروری میباشد؟
وقتی نشانههای گرفتگی عروق پا مانند درد هنگام راه رفتن، بیحسی، تغییر رنگ پوست یا زخم دیرترمیم ظاهر شود، آنژیوگرافی ضروری میباشد.
قبل و بعد از آنژیوگرافی در بیماران دیابتی چه مراقبتهایی لازم میباشد؟
بررسی عملکرد کلیهها، کنترل قند خون، قطع متفورمین، و رعایت بهداشت محل ورود کاتتر از مهمترین اقدامات میباشد.
آیا آنژیوگرافی در بیماران دیابتی خطرناک میباشد؟
مانند هر روش تهاجمی، ممکن است خونریزی، آلرژی به ماده حاجب یا آسیب عروقی رخ دهد، اما با مراقبتهای لازم، روش ایمن و مؤثری میباشد.
منبع:
آیا این نوشته برایتان مفید بود؟
