آنژیوگرافی برای درمان بزرگ شدن پروستات (BPH) چگونه انجام میشود؟ مراحل، کاربردها و درصد موفقیت

بزرگ شدن خوشخیم پروستات یا BPH یکی از شایعترین اختلالات مردان میانسال و سالمند میباشد؛ اختلالی که میتواند کیفیت زندگی، خواب، عملکرد جنسی و حتی سلامت کلی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. در سالهای اخیر، ورود روشهای جدید، توانسته جایگزین موثری برای جراحیهای کلاسیک مانند تورپ (TURP) باشد. یکی از مهمترین این روشها، آمبولیزاسیون شریانی پروستات یا همان آنژیوگرافی پروستات میباشد که با هدف کاهش حجم پروستات از طریق مسدودکردن جریان خون اضافی انجام میشود. اما آنژیوگرافی پروستات چیست، چه مراحلی دارد، درصد موفقیت آن چقدر است و چه بیمارانی بهترین گزینه برای آن هستند؟
در این مقاله بهطور جامع مراحل، کاربردها، عوارض آنژیوگرافی پروستات، هزینه آمبولیزاسیون پروستات و نکات مهمی که باید پیش از تصمیمگیری بدانید را بررسی میکنیم.
آنژیوگرافی پروستات چیست و چرا اهمیت دارد؟
در تعریف ساده، آنژیوگرافی پروستات یک روش تصویربرداری و درمانی مبتنی بر ورود یک کاتتر ظریف به عروق لگنی است. در این روش، رادیولوژیست مداخلهگر با هدایت تصویربرداری دیجیتال، شریانهای تغذیه کننده پروستات را پیدا و آنها را با ذرات ریز مسدود میکند. این فرآیند باعث میشود حجم پروستات طی چند هفته تا چند ماه کاهش یابد.
روش آنژیوگرافی پروستات از نظر علمی بر پایه علوم اینترونشنال کاردیولوژی و رادیولوژی بنا شده است. حوزهای که دکتر مجید فرجی نیز سالها در زمینه آنژیوگرافیهای تشخیصی و درمانی غیرتهاجمی در قلب فعالیت داشتهاند.
آنژیوگرافی پروستات چطور انجام میشود؟
پروسه انجام این روش بسیار دقیق و استاندارد است. مراحل کلیدی به شرح زیر میباشد:
1. ارزیابی و انتخاب بیمار
پیش از هر چیز، بیمار باید از نظر شدت علائم، اندازه پروستات، وجود سنگ مثانه، وضعیت PSA و سلامت عمومی بررسی شود.
2. ورود به شریان
معمولاً برای ورود، از شریان فمورال یا رادیال استفاده میشود. پس از بیحسی موضعی، یک کاتتر نازک وارد رگ میشود.
3. نقشهبرداری از عروق پروستات
با تزریق ماده حاجب، شریانهای پروستات با دقت تصویربرداری شده و مسیرهای خونرسانی مشخص میشوند.
4. انسداد هدفمند (آمبولیزاسیون شریانی پروستات)
ذرات بسیار ریز و استاندارد وارد شریانهای پروستات میشوند تا جریان خون اضافی را مسدود کنند. این مرحله اساس درمان است.
5. پایان کار بدون بخیه
به دلیل عدم ایجاد برش، بیمار چند ساعت بعد مرخص میشود و معمولاً فقط نیاز به چند روز استراحت نسبی دارد.
کاربردهای کلیدی آنژیوگرافی در درمان BPH
- کاهش حجم پروستات در بیماران با پروستات بزرگتر از ۴۰ تا ۵۰ گرم
- بهبود علائم ادراری شامل تکرر، سوزش، جریان ضعیف و بیداریهای شبانه
- مناسب برای بیمارانی که داروها برایشان کافی نیست یا عارضه ایجاد کردهاند
- مناسب برای افراد با ریسک بالا برای جراحی یا بیهوشی
امروزه اغلب گایدلاینهای معتبر، این روش را بهعنوان گزینه درمانی تایید شده مطرح میکنند. طبق مطالعات معتبر، درصد موفقیت آمبولیزاسیون پروستات بین ۸۵ تا ۹۲ درصد گزارش شده است. بهبود علائم معمولاً از هفتههای اول آغاز میشود و طی سه تا شش ماه به اوج خود میرسد. مزیت مهم این روش، حفظ عملکرد جنسی و عدم ایجاد اختلال در انزال است که بسیاری از مردان هنگام انتخاب روش درمانی به آن توجه ویژه دارند.
عوارض آمبولیزاسیون پروستات و عوارض آنژیوگرافی پروستات
این روش جزو ایمنترین تکنیکهای درمانی است؛ اما آگاهی از عوارض احتمالی ضروری میباشد. شایعترین موارد عوارض احتمالی عبارتاند از:
- درد خفیف تا متوسط لگنی طی چند روز
- تکرر ادرار موقت
- خونادراری خفیف
- احساس سوزش هنگام ادرار
عوارض نادر اما مهم شامل عفونت، آسیب به سایر عروق لگنی یا مشکلات مربوط به ماده حاجب است. خوشبختانه درصد این عوارض کمتر از بسیاری از جراحیهای باز و نیمهباز گزارش شده است.
هزینه آنژیوگرافی پروستات و هزینه آمبولیزاسیون پروستات
هزینهها بسته به فاکتورهای زیر متفاوت است:
- نوع مرکز درمانی و تجهیزات دیجیتال
- دستمزد متخصص اینترونشنال
- نوع مواد و ذرات آمبولیزاسیون
- مدت بستری (معمولاً کوتاه)
در ایران، هزینه آنژیوگرافی پروستات معمولاً کمتر از جراحیهای کلاسیک است و با توجه به کاهش بستری و عدم نیاز به بیهوشی، از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه محسوب میشود.
چه کسانی بهترین کاندید برای آنژیوگرافی پروستات هستند؟
افراد زیر بهترین کاندیدهای آنژیوگرافی پروستات هستند:
- مردان با علائم متوسط تا شدید ادراری
- کسانی که نمیخواهند تحت جراحی کلاسیک قرار بگیرند
- بیماران دارای ریسک قلبی یا سایر مشکلات سیستمیک
- افرادی که داروها اثر کافی نداشتهاند
جمعبندی
آنژیوگرافی پروستات یک رویکرد نوین، کمتهاجمی و علمی برای درمان بزرگ شدن پروستات میباشد. این روش با مسدودکردن هدفمند شریانهای پروستات، حجم غده را کاهش میدهد و علائم را بهطور چشمگیری بهبود میبخشد. این تکنیک توسط رادیولوژیستهای اینترونشنال انجام میشود؛ اما اصول آن مشابه روشهای قلبی است و پیشرفت تکنولوژیهای مبتنی بر کاتتر باعث شده این درمانها ایمنتر، دقیقتر و مؤثرتر از گذشته باشند. در نهایت، انتخاب روش مناسب باید براساس شرایط فردی و مشاوره با متخصص انجام شود تا بهترین نتیجه درمانی حاصل گردد.
منبع:
