راههای قطعی کاهش حجم پروستات؛ از روشهای دارویی تا درمانهای کمتهاجمی
در مردان و به خصوص در سنین بالای 45 سال، عارضه بزرگ شدن خوشخیم پروستات یا BPH مطرح میشود و معمولاً با علائمی مانند تکرر ادرار، جریان ضعیف و احساس تخلیه نشدن مثانه بروز میکند. بسیاری از بیماران در نخستین مراجعه میپرسند برای کوچک شدن پروستات چی خوبه؟ یا آیا حجم پروستات کوچک میشود؟ پاسخ این نوع سوالات مثبت است؛ اما انتخاب روش درمان به اندازه غده، شدت علائم و سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. در سال ۲۰۲۵ طیف درمانی از داروهای کمعارضه تا روشهای کمتهاجمی مانند آمبولیزاسیون نسبت به گذشته دقیقتر و مؤثرتر شده است.
علت بزرگ شدن پروستات و چرا باید حجم آن را کاهش داد؟
پروستات با افزایش سن و تأثیر هورمونها به صورت تدریجی رشد میکند. این رشد روی مجرای ادراری فشار وارد کرده و مشکلات دفع ادرار را ایجاد میکند. اگر درمان به موقع انجام نشود، خطر باقی ماندن ادرار در مثانه، سنگسازی، عفونت یا حتی آسیب به کلیهها افزایش مییابد. بنابراین اطلاع از راهکارهای کوچک کردن پروستات برای پیشگیری از عوارض بلندمدت ضروری است.
جدول مقایسه روشهای درمان کاهش حجم پروستات
| روش درمانی | میزان تأثیر بر حجم | زمان بهبود | گروه هدف |
|---|---|---|---|
| داروی کوچککننده پروستات | متوسط | ۶-۱۲ ماه | افرادی با پروستات خفیف و متوسط |
| آمبولیزاسیون شریانی پروستات | زیاد | ۳-۷ روز | افراد مسن، بیماران قلبی، عدم پاسخ به دارو |
| لیزر پروستات | زیاد | ۱-۲ هفته | پروستات متوسط تا بزرگ |
| روشهای حرارتی | متوسط | ۱-۲ هفته | موارد خفیف تا متوسط |
| جراحی کلاسیک | بسیار زیاد | چند هفته | پروستات بسیار بزرگ یا احتباس شدید |
داروهای مؤثر برای کاهش حجم پروستات
درمان دارویی نخستین انتخاب در بزرگ شدگی خفیف تا متوسط پروستات است. بیشترین سؤالی که بیماران میپرسند این است که بهترین دارو برای کاهش حجم پروستات چیست؟ در ادامه به بررسی داروهای موثر در این زمینه میپردازیم.
الف) داروی کاهش حجم پروستات از خانواده ۵-آلفا ردوکتاز
این داروها شامل فیناستراید و دوتاستراید هستند و در دسته داروی کاهش دهنده حجم پروستات قرار میگیرند. عملکرد این داروها کاهش ساخته شدن هورمون DHT است که عامل رشد پروستات محسوب میشود. مصرف مداوم طی ۶-۱۲ ماه، اندازه پروستات را تا ۲۰-۳۰ درصد کاهش میدهد. این گروه رایجترین قرص کاهش حجم پروستات در درمان استاندارد محسوب میشود.
ب) داروهای شل کننده عضلات پروستات
این داروها حجم پروستات را کوچک نمیکنند، اما علائم را کاهش میدهند. در مواردی که بیمار میپرسد برای کاهش حجم پروستات چه باید کرد؟ پاسخ ترکیبی از این دو گروه دارویی است؛ زیرا یکی حجم را کم میکند و دیگری علائم را کاهش میدهد.
دکتر مجید فرجی، متخصص قلب و عروق، تاکید ویژه بر ترکیب درمانی برای به دست آوردن بهترین پاسخ را در بیماران با پروستات متوسط دارد.
راههای خانگی و سبک زندگی برای کاهش سایز پروستات
روشهای خانگی پروستات را کوچک نمیکنند؛ اما در کنار داروها به کنترل بیماری کمک میکنند. مهمترین اقدامات عبارتاند از:
- کاهش مصرف کافئین، نوشابه و الکل برای بهبود تخلیه ادرار
- کاهش وزن
- فعالیت بدنی منظم
روشهای کمتهاجمی برای کاهش سایز پروستات
در سالهای اخیر، روشهای کمتهاجمی بهعنوان راههای کاهش حجم پروستات محبوبیت زیادی پیدا کردهاند؛ زیرا بدون نیاز به جراحی باز انجام میشوند و معمولاً دوره نقاهت کوتاهی دارند. این روشها را در ادامه بررسی میکنیم.
1. آمبولیزاسیون شریانی پروستات (PAE)
یکی از نوینترین روشها، آمبولیزاسیون شریانی است که با مسدود کردن رگهای خونی تغذیه کننده پروستات باعث کوچک شدن آن طی چند هفته میشود. مزایای این روش عبارتاند از:
- بدون بیهوشی
- بدون برش جراحی
- بازگشت سریع به کار و فعالیت
- مناسب افراد مسن یا بیماران قلبی
دکتر مجید فرجی در بررسی بیماران قلبی که نیاز به روشهای کمخطر دارند، اشاره میکند که آمبولیزاسیون یکی از ایمنترین راهکارها برای کاهش حجم پروستات در مردان مسن است.
2. تبخیر یا لیزر پروستات
لیزرهای جدید نسل ۲۰۲۵ با دقت بالا، بافت اضافی را تبخیر کرده و علائم را فوراً کاهش میدهند. این روش برای پروستاتهای متوسط تا بزرگ توصیه میشود.
3. روشهای حرارتی
در این روش با امواج مایکروویو بافت اضافی گرم و تخریب میشود.
چه زمانی برای کاهش حجم پروستات نیاز به جراحی داریم؟
در مواردی که حجم پروستات بسیار بزرگ باشد یا احتباس ادراری مزمن ایجاد شود، درمانهای کمتهاجمی کافی نیستند. در این مرحله، گزینههایی مانند TURP یا جراحی باز مطرح میشود. اما در سالهای اخیر نسبت به گذشته، درصد نیاز به جراحی به دلیل پیشرفت روشهای کمتهاجمی بهشدت کاهش یافته است. در جدول زیر، روشهای اصلی کاهش حجم پروستات با هم مقایسه شدهاند.
جمعبندی
درمان بزرگ شدگی پروستات، طیف گستردهای دارد و داروهای مؤثر مانند داروی کوچک کننده پروستات، داروی کاهش حجم پروستات، روشهای مدرن مانند آمبولیزاسیون را شامل میشود. همه چیز به وضعیت بیمار، علائم، سن و سابقه بیماری بستگی دارد و در هر مورد، درمانهای خاص در کنار توصیههای تخصصی ارائه میشود. مشاوره با پزشک متخصص، مانند دکتر مجید فرجی، بهترین مسیر برای انتخاب گزینه مناسب است.
منبع
آیا این نوشته برایتان مفید بود؟
