چرا ضربان قلب در حالت استراحت بالاست؟ + بررسی تخصصی توسط متخصص قلب
وقتی بیمار با شکایت بالا بودن ضربان قلب در حالت استراحت به کلینیک درمانی مراجعه میکند، معمولا اولین سؤال این است که ضربان قلب نرمال در استراحت دقیقا چه عددی است و افزایش آن چه معنایی دارد؟
اگر ضربان در حالت استراحت بهطور مداوم بالاتر از ۱۰۰ ضربه در دقیقه باشد … باید با پزشک مشورت کرد.
در این مورد، باید توجه داشته باشید که هر عددی خارج از محدوده طبیعی باید با دقت بررسی شود؛ زیرا ضربان قلب، نشاندهنده وضعیت سیستم گردش خون میباشد.
ضربان قلب نرمال در استراحت چقدر میباشد؟
به طور معمول، ضربان قلب نرمال در بزرگسالان بین ۶۰ تا ۱۰۰ ضربه در دقیقه میباشد. این محدوده بسته به سن، سطح فعالیت بدنی، وضعیت هورمونی و حتی ساعت شبانهروز تغییر میکند. مثلا هنگام خواب، ممکن است ضربان تا ۵۰ ضربه افت کند و این یک وضعیت طبیعی میباشد. به همین دلیل بسیاری از افراد میپرسند. ضربان قلب پایین در خواب طبیعی است؟ این حالت طبیعی است و عمدتا در ورزشکاران و افراد با آمادگی قلبی-عروقی ضربان قلب بالا رایج است.
بالا بودن ضربان قلب نشانه چیست؟
اگر ضربان قلب در حالت استراحت بالاتر از ۱۰۰ باشد، آن را تاکیکاردی مینامیم. این وضعیت همیشه بیماریزا نیست؛ اما میتواند نشانهای از تغییرات داخلی بدن باشد. برخی از مهمترین دلایل عبارتند از:
- کمخونی
- اضطراب
- کمآبی بدن
- کمخوابی یا مصرف کافئین
در کنار این موارد، مشکلات پنهانتری نیز وجود دارند که میتوانند باعث افزایش ضربان شوند: اختلالات تیروئید، تب، عفونتها، اختلالات الکترولیتی، نارسایی قلبی یا اختلالات ریتم مانند فیبریلاسیون دهلیزی. بررسی دقیق سابقه بیمار و نوار قلب، اولین گام تشخیصی است.
ضربان قلب حالت استراحت: ضربان قلب خطرناک چند میباشد؟
افزایش ضربان همیشه خطرناک نیست؛ اما زمانی که ضربان قلب به بالای ۱۳۰-۱۴۰ برسد و همزمان علائمی مثل سرگیجه، تنگی نفس یا درد قفسهسینه وجود داشته باشد، نیاز به بررسی فوری است. در مقابل ضربانهای بسیار پایین هم میتوانند نگرانکننده باشند. آیا ضربان قلب ۵۰ خطرناک است؟ پاسخ این است که اگر فرد علامت نداشته باشد، این اعداد اغلب طبیعیاند؛ خصوصا در خواب و در افراد ورزشکار. اما اگر کاهش ضربان با علائمی مانند خستگی شدید، بیحالی یا سرگیجه همراه باشد، باید حتما بررسی شود.
چه دلایلی باعث افزایش ضربان قلب در حالت استراحت میشوند؟
مشکلاتی مانند استرس، حمله پانیک، هایپرتیروئیدی، افت حجم خون، تب، عفونتها و حتی برخی داروها میتوانند ضربان را بالا ببرند. در کنار عوامل جسمی، عوامل روانی نقش مهمی دارند. مطالعات جدید نشان میدهد که حتی فکر کردن مداوم به بیماریها، افزایش ترشح آدرنالین و در نتیجه افزایش ضربان را به همراه دارد.
ضربان قلب حالت استراحت: ارتباط اختلال خواب و ضربان قلب
بیخوابی، خواب نامنظم و استرس شبانه، تعادل سیستم عصبی خودکار را به هم میزنند. این سیستم وظیفه تنظیم ضربان قلب را دارد. وقتی فشار روانی زیاد میشود، سیستم سمپاتیک فعالتر شده و ضربان، حتی در حالت استراحت، بالاتر میرود.
از سوی دیگر، ضربان قلب پایین در خواب معمولا نشانه خوبی است و نشان میدهد بدن و سیستم عصبی در حالت ریلکس قرار دارد. تنها در صورتی که ضربان بسیار پایین شود و علائم کاهش سطح هوشیاری دیده شود، اهمیت پیدا میکند.
ضربان قلب در حالت استراحت: آیا افزایش ضربان همیشه خطرناک است؟
بسیاری از موارد افزایش ضربان، عملکرد طبیعی بدن برای پاسخ به شرایطی مانند کمآبی، اضطراب یا فعالیت بدنی سابق هستند. اما اگر این وضعیت بدون دلیل مشخص رخ دهد یا با علائم همراه باشد، نیاز به ارزیابی تخصصی دارد. خطرناکترین وضعیت زمانی است که افزایش ضربان همراه با ریتم نامنظم باشد. در این شرایط احتمال وجود آریتمیها مطرح میشود.
ضربان قلب حالت استراحت: درمان بالا بودن ضربان قلب
اصول کلی شامل موارد زیر است:
- تنظیم خواب
- کاهش مصرف کافئین
- نوشیدن آب کافی
- مدیریت استرس
در موارد شدیدتر ممکن است پزشک از داروهای کنترل کننده ریتم مانند بتابلوکرها استفاده کند. اگر آریتمی خطرناک وجود داشته باشد، درمانهای تخصصیتری مثل ابلیشن یا کارگذاری پیسمیکر ضرورت پیدا میکند.
درمان ضربان قلب پایین در منزل
نوشیدن آب، تنفس دیافراگمی، کاهش استرس، مصرف نمک بیشتر در برخی شرایط و بالا نگهداشتن پاها میتواند به طور موقت باعث بهبود وضعیت پایین بودن ضربان شود؛ اما اگر ضربان خیلی پایین باشد و بیمار علائم خطرناک دارد، نیاز به مراجعه فوری است و درمان خانگی کافی نیست.
ضربان قلب حالت استراحت بالا باشد، چه زمانی باید به متخصص قلب مراجعه کنیم؟
اگر ضربان قلب در حالت استراحت بیش از چند روز بالا بوده یا همراه با سردرد، بیحالی، تپش قلب، تنگینفس یا احساس سبکی سر باشد، مراجعه به متخصص قلب ضروری است. نوار قلب، اکو، تست تیروئید و هولتر میتواند علت دقیق را مشخص کند. شما میتوانید برای بررسی مشکلات قلبی و عروقی خود، از راهنماییها و توصیههای دکتر مجید فرجی، متخصص قلب و عروق بهرهمند شوید.
جمعبندی
افزایش ضربان قلب در حالت استراحت دلایل مختلفی دارد که مهمترین آنها، سبک زندگی پرتنش، مشکلات هورمونی و آریتمیهای جدی است. داشتن اطلاعات کافی در مورد وضعیت ضربان و علائم خطر آن، کمک میکند تا فرد بتواند وضعیت خود را بهتر مدیریت کند. بررسی تخصصی توسط متخصص قلب، مطمئنترین راه پیشگیری، ارزیابی و درمان بیماریهای قلبی میباشد.
منبع:
آیا این نوشته برایتان مفید بود؟
