علائم طبیعی بدن در دوره نقاهت آمبولیزاسیون پروستات چیست؟

آمبولیزاسیون شریان پروستات (PAE) یکی از روشهای کمتهاجمی برای درمان بزرگی خوشخیم پروستات (BPH) میباشد. روزها و هفتههای اول پس از این درمان ممکن است با بروز برخی علائم جسمی همراه باشد که برای بسیاری از بیماران نگرانکننده به نظر میرسد، اما در اغلب موارد جای نگرانی نیست. شناخت این علائم میتواند آرامش خاطر بیمار را افزایش دهد و او را برای طی کردن دوره نقاهت آمادهتر کند. در ادامه، علائم طبیعی بدن و روشهای مراقبت و استراحت بعد از آمبولیزاسیون پروستات را مرور میکنیم.
آمبولیزاسیون پروستات (PAE) چیست؟
آمبولیزاسیون شریان پروستات یک روش درمانی غیرجراحی است که در آن پزشک با استفاده از یک کاتتر بسیار ظریف، جریان خون شریانهای تغذیهکننده پروستات را کاهش میدهد. این روش معمولاً برای بیمارانی به کار میرود که به بزرگی خوشخیم پروستات مبتلا هستند و یا به درمان دارویی پاسخ مناسبی ندادهاند، یا تمایلی به انجام جراحیهای تهاجمی ندارند.
مزیت مهم PAE این است که بدون برش جراحی، بیهوشی عمومی و بستری طولانی انجام میشود و معمولاً عوارض کمتری نسبت به روشهای جراحی کلاسیک دارد.
علائم بعد از آمبولیزاسیون پروستات در بازههای زمانی مختلف
بعد از آمبولیزاسیون پروستات، بدن بهتدریج وارد فرآیند ترمیم میشود و علائمی که در این مسیر ظاهر میشوند، اغلب قابل پیشبینی و موقتی هستند.
علائم بلافاصله پس از عمل
در ساعات اولیه پس از انجام آمبولیزاسیون، وضعیت عمومی بیمار معمولاً پایدار است.
- بازگشت هوشیاری طی ۲۰ تا ۳۰ دقیقه (بسته به نوع آرامبخش)
- وجود پانسمان کوچک در کشاله ران یا مچ دست
- نبود درد شدید در ناحیه پروستات
- احساس خستگی خفیف به دلیل داروهای آرامبخش
این علائم کاملاً طبیعی هستند و اغلب در همان روز اول برطرف میشوند.
علائم طبیعی در روزهای اول (۱ تا ۷ روز) – سندرم پس از PAE
در این بازه، بسیاری از بیماران دچار مجموعهای از علائم میشوند که به آن سندرم پس از آمبولیزاسیون پروستات گفته میشود. این سندرم نشانه شروع فرآیند ترمیم بدن است و احساس درد بعد از آمبولیزاسیون پروستات معمولاً خفیف تا متوسط بوده و با داروهای تجویزی قابل کنترل است.
شایعترین علائم این دوره:
- درد یا فشار مبهم در لگن، پرینه یا زیر شکم
- سوزش یا درد هنگام ادرار
- تکرر ادرار یا احساس فوریت ادراری
- کاهش موقت قدرت جریان ادرار
- وجود خون در ادرار (هماچوری)
- وجود خون در مایع منی (هماتوسپرمی)
- تب خفیف (زیر ۳۷.۸ درجه سانتیگراد)
- خستگی و بیحالی
- تهوع خفیف
- کبودی یا درد در محل ورود کاتتر
طبق مطالعات منتشرشده در Journal of Vascular and Interventional Radiology، بیش از ۷۰٪ بیماران درجاتی از این علائم را تجربه میکنند که معمولاً خفیف و گذراست.
دکتر مجید فرجی نیز تأکید میکند بروز این نشانهها در روزهای ابتدایی پس از PAE، واکنش طبیعی بدن به کاهش خونرسانی پروستات میباشد و در اغلب موارد طی چند روز تا نهایتاً یک هفته بهتدریج فروکش میکند.
هفته اول و دوم پس از PAE
پس از روز هفتم، شدت علائم بهتدریج کاهش پیدا میکند و بسیاری از بیماران احساس بهتری دارند.
- کاهش درد لگنی
- بهبود تدریجی سوزش ادرار
- امکان انجام فعالیتهای سبک روزانه
- باقی ماندن تکرر ادرار در برخی افراد
مهمترین محدودیت این دوره، پرهیز از فعالیتهای سنگین و بلند کردن اجسام سنگین میباشد.
بهبودی تدریجی عملکرد ادراری (۱۰ روز تا ۳ ماه)
از حدود روز دهم تا چهاردهم، بسیاری از بیماران تغییرات مثبت محسوسی را تجربه میکنند.
تغییرات شایع در این بازه:
- افزایش قدرت و قطر جریان ادرار
- کاهش تأخیر در شروع ادرار
- کاهش شبادراری
- کاهش فوریت ادراری
- نقش تطابق مثانه
مثانهای که مدتها تحت فشار پروستات بزرگ بوده، نیاز به زمان دارد تا دوباره به حالت طبیعی بازگردد. این فرآیند تطابق ممکن است تا ۳ ماه طول بکشد و کاملاً طبیعی میباشد.
بهبودی بلندمدت پس از آمبولیزاسیون پروستات
در اغلب بیماران، حداکثر اثر درمان در حدود ۳ ماهگی مشاهده میشود و بهبود علائم میتواند تا ۶ ماه ادامه داشته باشد. اندازه پروستات پس از گذشت این زمان معمولاً تا حدود ۳۰ درصد کاهش پیدا میکند و نتایج درمان در بسیاری از افراد تا ۱۰ سال یا حتی بیشتر پایدار میماند.
مراقبتهای بعد از آمبولیزاسیون پروستات چه مواردی است؟
- مراقبت از محل ورود کاتتر
- خشک نگه داشتن پانسمان تا ۲۴ ساعت
- پرهیز از وان، استخر و جکوزی تا یک هفته
- عدم دستکاری چسب یا پانسمان
- محدودیتهای فعالیتی
- پرهیز از فعالیت سنگین تا ۷ روز
- اجتناب از رابطه جنسی تا یک هفته
- امکان بازگشت به کارهای اداری طی ۲ تا ۳ روز
جدول داروهای رایج تجویزی در دوره نقاهت آمبولیزاسیون
پزشک معالج بسته به شرایط بیمار، معمولاً داروهایی را برای کاهش علائم و تسریع بهبودی تجویز میکند.
|
نوع دارو |
هدف |
|
مسکن و ضدالتهاب |
کنترل درد و التهاب |
|
آنتیبیوتیک |
پیشگیری از عفونت |
|
داروهای ادراری |
کاهش سوزش و فوریت |
|
کورتون کوتاهمدت |
کاهش تورم پروستات |
چه علائمی در دوره نقاهت آمبولیزاسیون پروستات طبیعی نیستند و نیاز به مراجعه فوری دارند؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، مراجعه فوری به پزشک ضروری است:
- تب بالای ۳۸ درجه یا لرز
- درد شدید و غیرقابل کنترل
- ناتوانی کامل در دفع ادرار
- خونریزی شدید از محل کاتتر
- قرمزی، ترشح چرکی یا تورم شدید محل زخم
- درد یا تورم شدید پا
- تنگی نفس یا درد قفسه سینه
جمعبندی
بازگشت به زندگی عادی بعد از آمبولیزاسیون پروستات معمولاً چند روز تا چند هفته زمان میبرد، اما با تحمل این دوره کوتاه نقاهت میتوانید بهتدریج کاهش قابلتوجه علائم ادراری و بهبود کیفیت زندگی را تجربه کنید. با آگاهی از علائم طبیعی بدن و رعایت توصیههای پزشکی، این دوره را خیلی آرامتر، با اضطراب کمتر و اطمینان بیشتری پشت سر خواهید گذاشت.
دکتر مجید فرجی تأکید میکند که پایبندی به مراقبتهای پس از آمبولیزاسیون، مصرف منظم داروهای تجویزی، پرهیز از فعالیتهای سنگین در هفتههای ابتدایی و پیگیری ویزیتهای دورهای، کلید رسیدن به بهترین نتیجه درمان در کاهش حجم پروستات و ماندگاری اثرات مثبت PAE است.
پرسشهای متداول (FAQ) درباره دوره نقاهت آمبولیزاسیون پروستات
آیا وجود خون در ادرار بعد از PAE طبیعی است؟
بله، وجود مقدار کمی خون در ادرار یا منی طی روزها یا هفتههای اول طبیعی است و معمولاً خودبهخود برطرف میشود.
چه زمانی بهبود جریان ادرار را حس میکنم؟
در اغلب بیماران، بهبود از هفته دوم شروع میشود و تا ۳ ماه ادامه مییابد.
آیا PAE باعث اختلال جنسی میشود؟
بر اساس مطالعات معتبر، آمبولیزاسیون پروستات معمولاً تأثیر منفی بر نعوظ یا انزال ندارد.
منبع:
